Ο Δημήτρης Λίβανος μιλάει στο Mind the Trap για το πώς από μεταλάς έγινε ρεμπετάς (σχεδόν), τη μεγάλη του αγάπη για τη μουσική και την τελευταία του δισκογραφική δουλειά, «Το μυστικό του κόσμου». Ξεκινώντας τη μουσική του πορεία το 1986, πέρασε από διάφορες εποχές του ελληνικού τραγουδιού και συνεργάστηκε με ηχηρά ονόματα του χώρου, όπως ο Σταύρος Ξαρχάκος, η Μελίνα Κανά, ο Μανώλης Λιδάκης, η Μαριώ, η Φωτεινή Βελεσιώτου. Με μουσικούς πειραματισμούς και σύμμαχο τη στιχουργική απλότητα, αλλά όχι τη λιτότητα, συνθέτει τραγούδια τα οποία αποσκοπεί να μένουν αναλλοίωτα στο χρόνο. Στα σκαριά βρίσκεται και η νέα του συνεργασία στη νέα δισκογραφική δουλειά της Λένας Αλκαίου, που αναμένεται να κυκλοφορήσει εντός τριμήνου.

Θα πάμε αρκετά χρόνια πίσω. Πώς ξεκίνησε η μακρόχρονη σχέση σας με τη μουσική και ιδίως με το μπουζούκι;

Η σχέση μου με τη μουσική ξεκίνησε από μικρή ηλικία. Πάντα μου άρεσε να ακούω μουσική. Δεν άκουγα καθόλου ελληνική μουσική, κυρίως ξένη ροκ και μέταλ. Γνώρισα τυχαία ένα φίλο του αδερφού μου, που είχε αγοράσει ένα μπουζούκι για να μάθει και όταν άκουσα τον ήχο κόλλησα ρε παιδί μου, πήγαινα σπίτι του για να μάθω και εν τέλει μου το έδωσε και έπαιζα 12 ώρες την ημέρα. 

Αν δεν ήσασταν αυτός που είστε, τι θα θέλατε να είστε; Σε απλά ελληνικά, πού θα βρισκόταν ο Δημήτρης Λίβανος σήμερα αν δεν τον είχε κερδίσει η μουσική;

Δεν έχω προλάβει να το σκεφτώ σοβαρά, γιατί μπήκε νωρίς η μουσική στη ζωή μου ως δουλειά. Πάντως ό,τι κι αν ήταν, θα ήθελα να ήταν δημιουργικό. Δε θα μπορούσα με τίποτα μια δουλειά γραφείου. Ίσως δημοσιογραφία, στο ρεπορτάζ, στο δρόμο.

Στον πειρασμό της ερμηνείας έχετε μπει. Θα επιχειρούσατε δισκογραφική δουλειά ως στιχουργός, συνθέτης και ερμηνευτής ταυτόχρονα;

Κοίταξε να δεις, τραγουδάω καμιά φορά, αλλά δε νομίζω ότι θα μπορούσα να είμαι ερμηνευτής. Μπορώ να τραγουδήσω τα τραγούδια μου, αλλά όχι τεχνικά.  Αν και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ότι πολλοί συνθέτες, κι ας μην έχουν τέλειες φωνητικές ικανότητες, ερμηνεύουν τα τραγούδια τους. Ο κόσμος θέλει να βλέπει την αλήθεια πίσω από τα τραγούδια, αλλά μια ωραία φωνή ντύνει ένα τραγούδι. Τραγουδάω πάνω στο κέφι, αλλά όχι επαγγελματικά.

Πηγές έμπνευσης. Τι είναι αυτό που σας ωθεί να γράψετε ένα τραγούδι στιχουργικά; Κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα, έρωτας, καθημερινότητα;

Τα θέματα που συνήθως απασχολούν τους ανθρώπους είναι η αγάπη, ο έρωτας, η ζωή, ο θάνατος, ο πόνος, και τα λοιπά. Διαφέρουν τα λόγια και ο τρόπος που ο καθένας εκφράζεται. Πιστεύω ότι κάποιος, ως στιχουργός, πρέπει να προσπαθήσει να βρει το στίγμα του, όπως και στον προφορικό λόγο, για να αναδείξει την προσωπικότητά του μέσα από το τραγούδι. 

Μία μεγάλη απορία σε multitasking καλλιτέχνες (συνθέτης και στιχουργός). Η μουσική προηγείται των στίχων, ή το αντίστροφο;

Πάνε μαζί. Δίστιχο  – μελωδία, δίστιχο – μελωδία. Δε γράφω πρώτα το ένα και μετά το άλλο. Στη μουσική τα πράγματα είναι πιο άνετα. O ρυθμός και ο αυτοσχεδιασμός βγαίνουν πιο εύκολα. Με το στίχο ταλαιπωρούμαι. Σκίσιμο χαρτιών και τέτοια, ξέρεις. Πολλές φορές γράφω κάποια αρχικά δίστιχα για τη μελωδία και μετά τα αλλάζω τελείως.

Θα πειραματιζόσασταν με άλλα είδη μουσικής πέραν του λαϊκού τραγουδιού;

Εδώ στην Ελλάδα, λαϊκό θεωρείται ό,τι έχει μπουζούκι. Δε σημαίνει όμως πως λαϊκό είναι μόνο αυτό. Αν ακούσεις το «μυστικό του κόσμου» ,  θεωρώ πως ακόμη και οι μπαλάντες είναι λαϊκές. Τον ορισμό του έντεχνου δεν τον καταλαβαίνω. Την ίδια τέχνη βάζει και κάποιος που δε χρησιμοποιεί πομπώδη λόγια. Τα τραγούδια που γράφω, θέλω να γουστάρει να τα τραγουδήσει και ο πανεπιστημιακός και ο ταξιτζής. Απλά λόγια μέσα από τη ζωή, που συμπυκνώνουν νοήματα. Όπως θεωρώ ότι έκανε ο Άκης Πάνου. Ο πειραματισμός συγκεκριμένα γίνεται με την ενορχήστρωση. Να χρησιμοποιήσεις άλλα όργανα και να του δώσεις ένα ήχο πιο σημερινό. Να μη γίνεται όμως σαν την ξένη μουσική, που αλλάζει ο άλλος ένα πεταλάκι στην κιθάρα και αλλάζει το είδος μουσικής. Όχι έτσι.

Ποια ή ποιες από τις συνεργασίες σας θεωρείτε ορόσημο για την καριέρα σας;

Οι συνεργασίες που θεωρώ ορόσημο είναι με το Δημήτρη Κοντογιάννη, γιατί γνώρισα δίπλα του τα μυστικά του λαϊκού τραγουδιού με τραγουδιού και από ‘κει και πέρα με το Νίκο Μαμαγκάκη, που συνεργάστηκα πολλά χρόνια, με τη Μαριώ, που συνεργάζομαι ακόμα και τώρα και με το Σταύρο Ξαρχάκο, που συνεργάζομαι τον τελευταίο χρόνο.  

Έχετε απατήσει το μπουζούκι, πειραματιζόμενος με άλλα μουσικά όργανα, ή παραμένει η μοναδική σας αγάπη;

Κοίταξε να δεις τώρα τι γίνεται , το μπουζούκι το αγαπάω πάρα πολύ, γιατί μου ανοίγει το δρόμο της μουσικής. Το μπουζούκι είναι το κλειδί μου για το χώρο της μουσικής. Παίζω κιθάρα, μπαγλαμά και άλλα μπουζουκοειδή, λίγο σάζι και πιο μικρός έπαιζα και ντραμς σε ροκ συγκρότημα. Το μπουζούκι δε θεωρώ ότι μου βάζει ταμπέλα, ότι φοράω τραγιάσκα και κρατάω κομπολόι, αλλά  ότι μου ανοίγει το δρόμο προς τη δημιουργία.

Στο ένθετο του καινούργιου σας δίσκου, «Το μυστικό του κόσμου», που κυκλοφορεί από τη «Χρωμοδιάσταση», ισχυρίζεστε πως σας αρέσουν τα μουσικά – και μη – ταξίδια. Αγαπημένος προορισμός;

Προορισμός είναι το ταξίδι. Αυτός είναι ο προορισμός. Το να γίνονται ταξίδια. Να περάσει όλη η ζωή με ταξίδια, είτε μουσικά, είτε κανονικά. Αυτό είναι και το «μυστικό του κόσμου», ως δίσκος. Ηχοχρώματα και διαφορετικοί ήχοι από όλη την Ελλάδα. Αργό καλαματιανό, ηπειρώτικο, νησιώτικο, κάποιοι μοντέρνοι πειραματισμοί. Τα τραγούδια, όπως και το εξώφυλλο με τη θάλασσα και τους ανθρώπους που παίζουν μουσική είναι ένα ταξίδι στη χώρα μας.

Αν και η επιλογή είναι δύσκολη, ποιο κομμάτι θεωρείτε το αγαπημένο από την προσωπική σας συλλογή και ποιο, από την ελληνική μουσική σκηνή θα θέλατε να είχατε γράψει;

Δε μπορώ να ξεχωρίσω τα κομμάτια, και, επειδή πριν τα επιλέξω τα περνάω από ψιλό κόσκινο, μου αρέσουν όλα. Ακόμη και όταν με ρωτάνε ραδιοφωνικοί παραγωγοί ποιο κομμάτι θα ήθελα να προωθηθεί, απανταω, «όποιο θέλετε». Ούτε στα τραγούδια άλλων θα μπορούσα να διαλέξω, τι να σου πω... Ίσως το «δε λες κουβεντα» της Μπέλλου που το έχει γράψει ο Δήμος Μούτσης ή το «η ζωή μου όλη» του Άκη Πάνου. Και όταν σου λέω να είχα γράψει, δεν εννοώ ακριβώς το ίδιο πράγμα, αλλά να έπιανα αυτό το επίπεδο απλότητας και τελειότητας που έχουν αυτά τα τραγούδια.

Σχέδια για καλοκαιρινές εμφανίσεις; Αν είναι ακόμα μυστικό, το κατανοούμε!

Τώρα προς το παρόν δεν εχω κάτι στα υπόψιν, τελείωσα τις εμφανίσεις μου στις «Γραμμές», έκανα δύο παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής για τα επετειακά «100 χρόνια απο τη γέννηση του Βασίλη Τσιτσάνη», με την Ελευθερία Αρβανιτάκη και τη Δημητρα Γαλάνη. Με τη Μαριώ έχουμε συνεχόμενη συνεργασία σε μουσικές σκηνές της Ελλάδας και του εξωτερικού. Κάπως έτσι θα συνεχιστεί και το καλοκαίρι, και με τη Φωτεινή Βελεσιώτου. Μου αρέσει περισσότερο αυτό, από το να είμαι συνεχόμενα στον ίδιο χώρο.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.