Άκουσες, Κωνσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια; Ο Jack White θα κυκλοφορήσει δίσκο με είκοσι οχτώ ελληνικά παραδοσιακά τραγούδια από την περίοδο του χίλια εννιακόσια εφτά έως το χίλια εννιακόσια εξήντα. «Greek village music» τα λένε στην επίσημη ανάρτησή τους οι υπεύθυνοι της δισκογραφικής του εταιρείας. Ο τίτλος της συλλογής θα είναι «Why the mountains are black».

Σου λέει, αφού δεν τα τιμούν αυτοί, ας το κάνω εγώ. Έτσι είναι Jack, ορθώς το σκέφτηκες. Μια καλή ευκαιρία να μας κάνεις και διαφήμιση στο εξωτερικό. Όσο να πεις, έχεις μεγαλύτερη δύναμη από τους ντόπιους τραγουδιστές, συνθέτες και παραγωγούς.

Για ‘μας, τους κατά τ’ άλλα, περήφανους Έλληνες πολίτες η παράδοση και κατ’ επέκταση κι η παραδοσιακή μουσική αποτελούν κάτι ξεπερασμένο, παλιομοδίτικο, μπανάλ, φθηνό, σχεδόν άξεστο. Όχι για όλους, δεν μας τσουβαλιάζω.

Στην Ελλάδα ό, τι είναι ντόπιο μάθαμε να το σνομπάρουμε και να το θεωρούμε υποδεέστερο και κατώτερο. Λες κι όλοι από τα γεννοφάσκια μας μεγαλώσαμε με Rolling Stones, Beatles, Guns and roses, Doors και Duran Duran.

Η μάνα μας μάς νανούριζε με το «riders on the storm», ο μπαμπάς μας στο αυτοκίνητο άκουγε «paint it black», ο παππούς έβοσκε τα πρόβατα παίζοντας στη φλογέρα αποσπάσματα από το «let it be» κι η γιαγιά έπλεκε ζακέτες με Frank Sinatra.

Ξέχασα, έχουμε κι εμείς ποιοτικούς μουσικούς και συνθέτες κι όλοι σκοτωθήκαμε να τους σιγοτραγουδούμε νύχτα μέρα.

Ασφαλώς κι έχουμε, και πολύ καλούς μάλιστα, και καλά κάνουμε και τους ακούμε και τους θαυμάζουμε κι όλα, αλλά δεν κάνουμε καθόλου καλά να υποβαθμίζουμε την παράδοση.

Η ελληνική μουσική έχει σαν βάση τα παραδοσιακά όργανα και τους παραδοσιακούς ρυθμούς. Κλαρίνο, νταούλι, λύρες, ντέφι, λαούτο, φλογέρα, γκάιντα.

Ένα πράγμα δεν μπορώ να καταλάβω. Πώς γίνεται όλοι να κατακρίνουν τα παραδοσιακά τραγούδια και σε γάμους και πανηγύρια να γίνεται το αδιαχώρητο στις πίστες;

Ακούς τη λέξη «γάμος» κι αυτόματα έρχεται στο μυαλό το «ωραία που ‘ναι η νύφη μας κι ωραία τα προικιά της», ακούς «πανηγύρι» και το «μήλο μου κόκκινο» ήδη τραγουδιέται στο νου. Ακόμη και τα μοιρολόγια είναι κομμάτι της παράδοσης.

Κι όσο κι αν μοιάζει τριτοκοσμικό, η Ελλάδα αυτή είναι, το πανηγύρι, με τα κλαρίνα, τα τσάμικα, τα νταούλια, τα σφυρίγματα, τους καπνούς από τις ψησταριές και το «ΗΜΥ 4321 ενοχλεί» ν’ ακούγεται από τα μικρόφωνα.

Αυτά μας φάγανε. Θέλουμε να γίνουμε άλλοι απ’ αυτούς που πραγματικά είμαστε από ντροπή και στενομυαλιά. Το αποτέλεσμα; Έρχεται ένας Αμερικάνος τραγουδοποιός κι εκμεταλλεύεται αυτά που εμείς αφήνουμε στη μοίρα τους.

Δε λέω σε καμία περίπτωση να μένουμε καθηλωμένοι στην παράδοση και να μην εξελισσόμαστε. Αυτό που λέω είναι να έχουμε το δέοντα σεβασμό για τη μήτρα των γεγονότων.

Η παραδοσιακή μουσική και τα παραδοσιακά τραγούδια έχουν τόσα να δώσουν και να πουν όσα δεν μπορούμε να φανταστούμε. Μέσα από τους στίχους γίνεται απόλυτα κατανοητό το πώς η ιστορία επαναλαμβάνεται, το τι πέρασαν οι πρόγονοι μας, πως διασκέδαζαν, πως λυπόνταν, πως αντιλαμβάνονταν τη ζωή.

Η ελληνική παραδοσιακή μουσική τα έχει όλα. Έρωτα, αγάπη, πόνο, χιούμορ, δύναμη, κρυφά μηνύματα, ιστορία, ανθρωπιά.

Εγώ, Jack, θα σε τιμήσω και ‘σένα και τη δουλειά σου γιατί είπαμε, είμαι κοντή και παραδοσιακιά αλλά στην επόμενη συλλογή να φροντίσεις να διασκευάσεις και κανένα ποντιακό. Εντάξει;

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.