Η Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. καθιέρωση τη δεύτερη μέρα του Δεκεμβρίου ως παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη της δουλείας.

Τι είναι η δουλεία;

H δουλεία υπήρξε αρχαίος και διαπολιτισμικός θεσμός που νομιμοποιούσε τη μετατροπή του ανθρώπου σε ιδιοκτησία. Δουλεία είναι η εκμετάλλευση ενός ανθρώπου, παρά τη θέληση του, με σκληρούς συνήθως τρόπους. Είναι ταυτόσημο της σκλαβιάς.

Μορφές δουλείας υπάρχουν πολλές και διάφορες από τα αρχαία χρόνια μέχρι και σήμερα, που αν και θεωρούμε πως ζούμε σε αναπτυγμένο κόσμο, κάθε άλλο παρά αναπτυγμένος είναι.

Δουλεία είναι η σκληρή εργασία μέχρι τελικής πτώσης, η πορνεία, η σεξουαλική εκμετάλλευση, η παιδική εργασία, οποιαδήποτε ενέργεια από άνθρωπο σε άνθρωπο παρά τη θέληση του δεύτερου.

Ως φαινόμενο πρωτοεμφανίστηκε συστηματικά μόνον όταν ο άνθρωπος άρχισε να αποκτά μόνιμη εγκατάσταση και να καλλιεργεί τη γη ή να αναπτύσσει τέχνες. Για να υπάρχει δουλεία πρέπει η κοινωνία να είναι χωρισμένη σε τάξεις, να υπάρχει κοινωνική διαστρωμάτωση, αλλιώς δεν είναι δυνατόν να λειτουργήσει.

Από τα προϊστορικά χρόνια και για δεκάδες εκατοντάδες χρόνια μετά η υποδούλωση των ανθρώπων θεωρούνταν σχεδόν νόμιμη κατάσταση αφού ήταν απόλυτα φυσιολογικό οι πλούσιοι να έχουν στην κατοχή τους δούλους. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα ήταν ένδειξη υπεροχής και δύναμης.

Κινήσεις για την κατάργηση της δουλείας σημειώθηκαν κατά το 18ο αιώνα. Το σύνταγμα των ΗΠΑ, που εκπονήθηκε το 1788, προέβλεπε την απελευθέρωση των δούλων μέσα σε μια περίοδο 20 χρόνων. Ωστόσο, η δουλεία συνέχισε να υφίσταται στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ. Στις αρχές του 19ου αιώνα, η Βρετανία, η Γαλλία και τα περισσότερα από τα νέα ανεξάρτητα έθνη της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής κατάργησαν τη δουλεία.

Η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες που απαγόρευσε στη νεότερη ιστορία τη δουλεία, αμέσως μετά τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1821. Το σύνταγμα του 1822, του 1823 όπως και του 1844 όριζαν ότι «εις την ελληνική επικράτειαν ούτε πωλείται ούτε αγοράζεται άνθρωπος. Αργυρώνητος δε παντός γένους και πάσης θρησκείας, άμα πατήσας το Ελληνικό έδαφος, είναι ελεύθερος και από τον δεσπότην αυτού ακαταζήτητος».

Το σημερινό Σύνταγμα με το άρθρο 22, ορίζει ότι «οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται» και «η εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Κράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού. Όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση, έχουν δικαίωμα ίσης αμοιβής για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας.»

Σήμερα, δύο Δεκεμβρίου του σωτήριου έτους δύο χιλιάδες δεκαπέντε, έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε για πλήρη ή για προσπάθεια εξάλειψης της δουλείας σε οποιαδήποτε μορφή της;

Η απάντηση βγαίνει σχεδόν αβίαστα: «Όχι».

Δεν έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε για παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη της δουλείας όταν συναντάμε φαινόμενα δουλεμπορίου, όταν ο άνθρωπος εργάζεται σκληρά και ανταμείβεται αισχρά, όταν έχουμε σε πολλές περιπτώσεις εργασία χωρίς αμοιβή, όταν η σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση ανθεί, όταν βλέπουμε παιδιά που αντί να σκέφτονται το σχολείο ή το παιχνίδι τους ψάχνουν τρόπους για να βοηθήσουν την οικογένειά τους ή αναγκάζονται παρά τη θέλησή τους να εργάζονται.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται και για κακή μας τύχη επαναλαμβάνει μόνο τα άσχημα γεγονότα της.

Η ελληνική γλώσσα αποδείχτηκε προφητική. Η δουλειά από τη δουλεία έχουν ένα μόλις τόνο διαφορά. Μόνο όταν ο τόνος πέσει στη λήγουσα θα μπορέσουμε να συζητήσουμε για την εξάλειψη της δουλείας.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.