Διαβάζοντας το άρθρο του Κωνσταντίνου πριν μια εβδομάδα, δεν μπορούσα παρά να συμφωνήσω με τη γενικότερη φιλοσοφία του άρθρου. Έχοντας, όμως, μια μικρή διαφωνία ως προς τη βάση της κουβέντας.

Ο Κωνσταντίνος, λοιπόν, πολύ σωστά κατέκρινε το συγκεκριμένο social media για «επιλεκτική ευαισθησία». Είναι ένα γεγονός και κανείς δε μπορεί να το αμφισβητήσει. Όταν ο πόλεμος στη Συρία ήταν στην άνθηση του, δε φάνηκε κανένα tool ή app για να ενημερώνει τον κόσμο αν είναι safe in Syria. Και σε πολλές ακόμα περιπτώσεις που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, δε δόθηκε στους χρήστες σαν επιλογή. 

Στο σημείο αυτό υπάρχουν, όμως, δύο βασικοί παράγοντες που χρίζουν ανάλυσης – και εγείρουν τη διαφωνία μου – για το κατά πόσο η έλλειψη τους είναι κάτι «λογικό», «σωστό» ή «ανεύθυνο».

Να τα πάρουμε από την αρχή, όμως.

Όλοι όσοι έχουμε γκρινιάξει για τη στάση του Facebook και του κάθε social media όσον αφορά τη στάση του και τις επιλογές που παρέχει, πολλές φορές ξεχνάμε ένα βασικό παράγοντα. Το Facebook, όπως και όλα τα social media, είναι προϊόν.

Το ότι είναι προϊόν σημαίνει αρκετά πράγματα. Τα δύο βασικά από αυτά έχουν να κάνουν με το ότι οι χρήστες του καθορίζουν κατά βάση προς τα που θα κινηθεί και, επίσης, το ότι ο σκοπός του είναι το κέρδος. Ένα προϊόν, αν δεν «πουλάει», σημαίνει ότι δεν ικανοποιεί τους χρήστες του και ότι δεν έχει κανείς λόγο να επενδύσει πάνω του.

Ας τα πιάσουμε ένα-ένα.

Με ένα γρήγορο searching, μπορεί κανείς να βρει 2 ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το προϊόν Facebook.

Η πρώτη έχει να κάνει με το profit growth που έχει το Facebook την τελευταία 5ετία. Κοιτώντας τους ισολογισμούς του βλέπει το καθαρό του κέρδος να έχει οκταπλασιαστεί σχεδόν από το 2010 (372.000.000$) έως το 2014 (2.900.000.000$). Αυτό σημαίνει ότι το προϊόν έχει πέραση, άρα και ικανοποιεί τους χρήστες του (και κατ’ επέκταση τους επενδυτές-αγοραστές).

Η δεύτερη και βασικότερη πληροφορία έχει να κάνει με τη δημοτικότητά του ανά την υφήλιο. Δεν είναι έκπληξη ότι οι χώρες με τη μεγαλύτερη χρήση του συγκεκριμένου social media είναι οι Η.Π.Α., η Βραζιλία, η Κίνα, η Ινδία και η Ευρώπη (στην ήπειρό μας, τη μερίδα του λέοντος την έχουν Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Τουρκία). Χωρίς ιδιαίτερη γνώση και ανάλυση, εύκολα μπορεί κάποιος να συμπεράνει ότι οι βασικοί «πελάτες» του Facebook είναι χώρες που είτε δε θέλουν να έχουν σχέση με τον μουσουλμανικό κόσμο είτε χώρες που εκ των πραγμάτων δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση μαζί του. Ακόμα και η Τουρκία, μια μουσουλμανική χώρα, δε διατηρούσε ποτέ τις καλύτερες των σχέσεων με τις υπόλοιπες μουσουλμανικές χώρες που συνορεύει. Το αντίθετο μάλιστα.

Το συμπέρασμα εν τη προκειμένη είναι απλό: το Facebook σαν προϊόν προσπαθεί να ικανοποιήσει τους υπερπολύτιμους χρήστες του με κάθε πιθανό τρόπο. Δίνοντας τους αυτό που θέλουν και τραβώντας μακριά όσα δε θέλουν. Το οποίο μας οδηγεί και στον επόμενο παράγοντα ανάλυσης και διαφωνίας.

Κατηγορώντας το Facebook για την ηθικότητα των όποιων εφαρμογών διαθέτει στους χρήστες του, στην ουσία είναι σαν να λέμε ότι το Facebook έχει κάποια κοινωνική ευθύνη. Το οποίο ίσως έχει κάποια βάση, αλλά εντός ενός ορίου.

Η κοινωνική του ευθύνη, σαν εργαλείο επικοινωνίας, περιορίζεται στην εχεμύθεια και στην ασφάλεια των πληροφοριών που καταχωρούνται από τον κάθε χρήστη. Είναι και ένα από τα βασικά policy terms του.

Από εκεί και πέρα, το Facebook από μόνο του σαν προϊόν δίνει τη δυνατότητα στον κάθε χρήστη να καθορίσει τι θεωρεί κοινωνικά υπεύθυνο ή ανεύθυνο με το κουμπάκι που λέει report, καθώς και το πώς κινείται στο profile του.

Για να το κάνουμε λιανά, η εξυπνάδα του όλου εγχειρήματος που λέγεται Facebook είναι ότι λειτουργεί και δρα σαν μια κοινωνία. Οι χρήστες καθορίζουν το πώς αυτή λειτουργεί πάνω στις βασικές παραδοχές και στους βασικούς κανόνες λειτουργίας που ανέφερα παραπάνω. Οτιδήποτε πέραν αυτών, έχει να κάνει με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του μέσου όρου των χρηστών-πελατών του. Είναι σαν ένας ζωντανός οργανισμός που αναπτύσσεται βάση των αναγκών του. Χωρίς να θεωρώ τα παραπάνω κάτι καλό ή κακό, είναι απλά ένα γεγονός.

Όπως γεγονός είναι ότι, στην τελική, η κοινωνική ευθύνη για τις λειτουργίες του συγκεκριμένου και όλων των υπολοίπων social media είναι θέμα των χρηστών του. Τα παραδείγματα του safe in Paris και safe in Nepal είναι απλά 2 κραυγαλέα από τα άπειρα που συναντάμε καθημερινά και είναι, στην ουσία, προσπάθειες για ικανοποίηση της μεγαλύτερης μερίδας των χρηστών. Τόσο απλά και τόσο ξεκάθαρα.

Το να μπαίνουμε στη λούπα να κατηγορούμε ένα μέσο που μας παρέχει αυτά που εμείς, επί της ουσίας έχουμε ζητήσει, είναι το εύκολο. Το όλο κομμάτι ευθύνης μετατοπίζεται σε αυτό το απρόσωπο προϊόν και όλα μέλι-γάλα. Το σωστό και υπεύθυνο, όμως, είναι να τα βάζεις με τον αγγελιοφόρο ή αυτόν που έστειλε το μήνυμα;


 

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.