«Remember, remember 
The fifth of November, 
The Gunpowder treason and plot; 
I know of no reason 
Why the Gunpowder treason 
Should ever be forgot

24 λέξεις που όλοι πλέον έχουμε μάθει καλά. 24 λέξεις που αποδεικνύουν ότι η μνήμη και η φήμη ενός αγωνιστή δε σπιλεύεονται, όσο και αν προσπαθήσει κανείς. 24 λέξεις που είχαμε ανάγκη να τις μάθουμε ή να τις θυμηθούμε, μέσω του «V for Vendetta» κατά κύριο λόγο. 24 λέξεις για τον Guy Fawkes.

Η ιστορία του Guy Fawkes δε χρειάζεται επεξήγηση ή αναδιατύπωση. Λίγο έως πολύ όλοι ξέρουμε τον αγώνα του καθολικού Βρετανού στρατιωτικού εναντίων του προτεστάντη τυράννου με το όνομα Ιάκωβος Α’, καθώς και τα βασανιστήρια στα οποία τον υπέβαλλαν οι διώκτες του για να μαρτυρήσει τους υπόλοιπους συνωμότες – κάτι που κατά το μύθο άργησε πολύ να συμβεί.

Ο μύθος, επίσης, λέει ότι ο Fawkes κατά την διάρκεια αυτών των βασανιστηρίων είτε χαμογελούσε συνέχεια για να μη δίνει χαρά στους βασανιστές του, είτε του είχαν σκίσει το πρόσωπο για να φαίνεται πάντα πως χαμογελάει. Και σε αυτό οφείλουμε τη γνωστή μάσκα Guy Fawkes, με το πλατύ και εριστικό χαμόγελο.

Ο Fawkes ήταν ο πρώτος Anonymoys. Αυτός που για να απαλλάξει τη χώρα του από την τυραννική βασιλεία του Ιάκωβου Α’ είχε ετοιμαστεί να ανατινάξει το παλάτι του Westminster, γνωστό και ως Σπίτι του Κοινοβουλίου. Μέσα σε αυτό, τη δεδομένη στιγμή θα βρίσκονταν όλοι οι διοικούντες της τότε Αγγλίας και θα απάλλασσε μια για πάντα την κοινωνία από αυτούς. Ένα σχέδιο που απέτυχε από μια προειδοποίηση ενός μέλους της «Συνομωσίας της Πυρίτιδας» σε ένα μέλος του κοινοβουλίου, που τύχαινε να είναι γαμπρός του. Η κατάληξη ήταν γνωστή.

Το περίεργο σε όλη αυτή την ιστορία είναι ότι η 5η Νοεμβρίου αρχικά θεσπίστηκε σαν μια γιορτή για τη σωτηρία του βασιλέα και την επικράτηση της μοναρχίας, ενώ πλέον η γιορτή στη βρετανική αργκό ονομάζεται «Νύχτα του Guy Fawkes».

Θα αναρωτηθεί κάποιος γιατί αυτό είναι περίεργο. Η ιστορία συνήθως γράφεται από το νικητή. Αυτός καθορίζει ποιος είχε αγνά κίνητρα και τιμή –σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις η ιστορία είναι ένας διθύραμβος του νικητή και μια λασπολογία στη μνήμη του χαμένου. Η περίπτωση εδώ ήταν διαφορετική.

Ο χαμένος έγινε ένα σύμβολο. Έγινε μια ρανίδα ελπίδας απέναντι σε ένα καταπιεστικό και απάνθρωπο σύστημα, που είχε ως σκοπό την καλοπέραση των λίγων και την εκμετάλλευση των πολλών. Έγινε ο εμπνευστής ενός κινήματος που προσπαθεί να φοβερίσει –αρχικά και έως τώρα, τουλάχιστον– τους «παγκόσμιους ηγεμόνες» και να βοηθήσει το λαό. Μέσω  της απειλής ενός πολύ συγκεκριμένου χάους. Ενός χάους που πλήττει τους ισχυρούς πολύ περισσότερο από τους αδύναμους.

Το ερώτημα, όμως, είναι το κατά πόσο η σημερινή κοινωνία έχει ανάγκη έναν ή περισσότερους Guy Fawkes; Κατά πόσο έχει ανάγκη την ιδεολογία των Anonymous; Κατά πόσο έχει ανάγκη ένα σύμβολο επανάστασης;

Για να μην παρεξηγηθώ, δεν αναφέρομαι μόνο στους hackers με τις μάσκες του Guy Fawkes. Αναφέρομαι στο όλο πνεύμα και την όλη ιδεολογία που εμπεριέχεται σε αυτή την μάσκα-σύμβολο.

Η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος έκφρασης της ιδεολογίας ίσως και να μην είναι ο βέλτιστος. Σίγουρα, ο κόσμος που ζούμε είναι σάπιος συθέμελα και ο ευκολότερος τρόπος να αλλάξει είναι να τον κάψεις και να χτίσεις στις στάχτες του. Αλλά, δεν είναι ο μόνος τρόπος.

Αυτό που θεωρώ απαραίτητο, ωστόσο, από την όλη αυτή ιδεολογία είναι η αντίληψη της δυναμικής. Ο μέσος πολίτης έχει πολύ παραπάνω δύναμη από όσο μπορεί να φανταστεί. Για αυτό, εξάλλου, έχει και ευθύνη στο πώς διαμορφώνεται η κοινωνία. Για να αντιστρέψω τα λόγια του Ben Parker «Με την ευθύνη, πάντα έρχεται και κάποια δυναμική».

Οι καιροί αλλάζουν και η δύναμη πλέον δεν κρύβεται μόνο στην πυρίτιδα. Κρύβεται και στη γνώση. Κρύβεται και στην πενιχρή οικονομική δύναμη που έχει κάθε πολίτης ξεχωριστά –αλλά τεράστια ενωμένη. Κρύβεται στις πράξεις αλληλεγγύης που συμβαίνουν καθημερινά παντού γύρω μας και δεν προβάλλονται. Κρύβεται στα ιδεώδη και στα ιδανικά που κουβαλάμε όλοι μέσα μας. Και το βασικότερο, κρύβεται στην ενότητα που έχουμε ξεχάσει ότι έχουμε.

Ποτέ η βία δεν ήταν η βέλτιστη λύση, ούτε θα είναι. Πάντα θα είναι αρκετοί αυτοί που έχουν το ρόλο του σπασμένου αυγού στην ομελέτα, πάντα θα υπάρξουν οι άδικες παράπλευρες απώλειες. Είναι η πιο γρήγορη και άμεση λύση, αλλά όχι η μοναδική και σίγουρα όχι ποιοτική. Η βία στο μόνο που οδηγεί είναι σε ακόμα περισσότερη βία, με όλο και περισσότερα αυγά να σπάνε άδικα.

Η αντίληψη της δύναμης δε σημαίνει και κατάχρησή της. Και εύχομαι ειλικρινά να ζήσω αρκετά για να δω τους ανθρώπους γύρω μου να το αντιλαμβάνονται αυτό. Να θέλουν να γίνουν Anonymous, αλλά χωρίς τη μάσκα. Να έχουν χαραγμένο το χαμόγελο του Guy Fawkes πραγματικά στα πρόσωπά τους. Όχι επειδή χρησιμοποίησαν τη δύναμή τους βίαια και άμεσα, αλλά επειδή δε νιώθουν πλέον αβοήθητοι και μικροί. Δε νιώθουν πλέον έρμαια και απολύτως εξαρτώμενοι ενός σάπιου συστήματος που έχει τη λογική της ζούγκλας. Δε θα νιώθουν πλέον φοβησμένοι και ανίκανοι χωρίς ένα σύμβολο να ακολουθούν τυφλά.

Για έναν πολύ απλό λόγο. Επειδή δεν είμαστε τίποτα από αυτά. Αρκεί να το καταλάβουμε και να το πιστέψουμε.

Υ.Γ. Κάθε ιστορία έχει πολλά να μας διδάξει και ο καθένας μπορεί να βγάλει το δικό του νόημα. Μη φοβάστε τα νοήματά σας. Καμία φορά, είναι πιο σημαντικά από τα ρεαλιστικά γεγονότα.

 




 

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.