Τον τελευταίο καιρό έψαχνα απεγνωσμένα κάτι να με αναστατώσει για να μπορέσει το πληκτρολόγιό μου να πάρει φωτιά, ν’ αρχίσω να μιλάω πάλι. Μετρώντας, λοιπόν, κάτι αμφιβολίες ή και δυσάρεστες ειδήσεις γύρω μου, μπορεί και κάποια παρελθοντικά ατοπήματα, αποφάσισα να μεταβώ σε μία ολοκληρωμένη εξέταση Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων, η οποία έμελλε να γίνει ένα μικρό κοινωνικό πείραμα για εμένα.

Κι όλα ξεκίνησαν όταν μία μέρα, πριν κάποιους μήνες, σήκωσα το τηλέφωνό μου κι έκλεισα ραντεβού στο Athens Checkpoint. Το “Checkpoint” είναι μία πρωτοβουλία του Συλλόγου Οροθετικών «Θετική Φωνή» σε συνεργασία με το ίδρυμα Aids HealthCare Foundation και το σύλλογο Ασθενών Ήπατος Ελλάδας «Προμηθέας», ενώ βρίσκεται υπό την επιστημονική εποπτεία του ΚΕΕΛΠΝΟ. Tο μόνο που απαιτείται είναι να δώσεις το μικρό σου όνομα και να κανονίσεις ένα ραντεβού στις ώρες που το πρόγραμμά σου το επιτρέπει. Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθημερινά, δέχονται δωρεάν έναν απίστευτα σημαντικό αριθμό ανθρώπων, στα πλαίσια του προληπτικού ελέγχου και της διάγνωσης του Aids και της ηπατίτιδας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το 30% των νέων διαγνώσεων για τον ιό HIV στην Ελλάδα την τελευταία τριετία.

Θυμάμαι πως, όταν πήρα το τρένο για να φτάσω στον προορισμό μου, σχεδόν ένιωσα πως ήμουν ήδη οροθετική, φαντάστηκα πώς θα ήταν η ζωή μου αν το αποτέλεσμα προέκυπτε θετικό και πριν το καταλάβω είχα χτυπήσει το κουδούνι και είχα φθάσει κιόλας στην αίθουσα υποδοχής, μια υποδοχή ιδιαίτερα ένθερμη, χαμογελαστή και φιλική. Εκεί ένας από τους συνεργάτες του κέντρου σε παραλαμβάνει και σε καλωσορίζει στην αίθουσα αναμονής και με μία ιδιωτική συνάντηση, ξεκινάει μία το λιγότερο εποικοδομητική συζήτηση.

Σε ενημερώνουν επ’ ακριβώς για τις μεθόδους προφύλαξης, για τον ιό, για την πορεία του, για την αντιμετώπισή του απ’ τη στιγμή που τα αποτελέσματα βγουν θετικά. Σε μία κουβέντα πιο φιλική, άνετη και εμπιστευτική, σου επιτρέπουν να μιλήσεις, να ρωτήσεις, να εκμυστηρευτείς μυστικά, ενδοιασμούς, φοβίες και ανησυχίες και το κυριότερο, δίχως σημάδια αμηχανίας ή οίκτου στο πρόσωπό τους. Ένα κέντρο απαγκριστρωμένο απ’ όλες τις στερεοτυπικές ιδεοληψίες που σου κολλάνε τη ρετσινιά του στιγματισμένου και σε κάνουν να νιώθεις ντροπή ή υποτίμηση, επειδή μπορεί να έχεις κι εσύ μία πιθανότητα να νοσήσεις από κάτι που αντικειμενικά θα μπορούσε ο καθένας μας να βρεθεί αντιμέτωπος με πιθανή έκθεσή του σ’ αυτό. Για τον απλούστατο λόγο, πως κανένας από εμάς δεν έχει υπογράψει συμβόλαιο ανοσίας και αιωνιότητας κι ούτε αυτές οι ασθένειες αφορούν, λανθασμένα όπως θαρρούμε, μόνο κοινωνικές ομάδες ομοφυλοφίλων, ναρκομανών ή ομάδες συναφών με την πορνεία.

Όλοι μας κατά βάθος έχουμε κολλήσει το μυαλό μας σε κάποιο παλαιολιθικό ιδεώδες, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. Κι αυτό το κατάλαβα, όταν ρωτήθηκα: «τι θα σήμαινε για εσένα αν κάποτε έβγαινες οροθετική»; Απάντησα μονολεκτικά με τη λέξη «καταστροφή» και τινάχτηκα να μαζέψω τα αμάζευτα γι’ αυτό που ξεστόμισα, με εκτενώς περιφραστικό λόγο. «Θα χαλούσε η ερωτική μου κι η επαγγελματική μου ζωή. Δεν μπορώ να είμαι νοσηλεύτρια και ταυτόχρονα οροθετική», αποκρίθηκα. Κι όταν η απάντηση για τη σημασία του οροθετικού και του να συμβιώνεις με τον ιό ήρθε, ντράπηκα, γιατί συνειδητοποίησα πως από μόνη μου, όσο προοδευτική κι αν είμαι, ζω στην ασφάλειά μου, ότι δε μου έχει συμβεί ακόμα. Κι αυτό το κάνουμε όλοι μας. Δηλαδή, τι ήθελα να μου πω, ότι οι οροθετικοί και όσοι πάσχουν από ηπατίτιδα είναι κατεστραμμένοι; Καιρός να κάνουμε στάχτη τα μικροαστικά κατάλοιπα, που μας ρούφηξαν τη ζωή ολάκερη σε ένα βωμό ηθών ανήθικων και αξιών ανάξιων!

Κι αν είχαμε κάπου ήθος και αξίες, τότε το Checkpoint, που τόσο σεμνά, διακριτικά και με σεβασμό στην ανθρώπινη ύπαρξη κάνει τη δουλειά του, δε θα χρειαζόταν να επιστρατεύσει την ιδιωτικότητα και τη μυστικότητα για να παρακινήσει τον πληθυσμό να ενημερωθεί και να εξετασθεί. Αν έπρεπε να καταγραφούν τα προσωπικά μας δεδομένα, τότε το προαναφερθέν 30% θα ήταν μετά βίας ένα ισχνό 1-2%. Κι ίσως, να λέγω και πολύ! Κι αν έστω υπήρχε μια κάποια εκπαίδευση για τη ανάγκη χρήσης προφυλάξεων για όλα εκείνα τα ΣΜΝ και τις συνέπειές τους, τότε ο όρος «διάγνωση» να είχε εξαφανιστεί από τα αποτελέσματα του Checkpoint κι ο όρος «πρόληψη» να γινόταν ευαγγέλιο στην κοινωνική ευεξία και υγεία.

Όταν γίνει η εξέταση με ένα μικρό τσίμπημα προτάσσοντας μόνο ένα δάχτυλο του χεριού σου, μέσα σε διάστημα δύο λεπτών έχει βγει το αποτέλεσμα. Κι αυτά τα δύο λεπτά, είναι το χρονικό διάστημα που αναγκάζεις τον εαυτό σου να κάνει έναν βραχύ απολογισμό για όσα αγνοούσες στη σεξουαλική σου ζωή και πρακτική (και μη νιώθεις ντροπή, γιατί όλοι μας ανεξαιρέτως αναλωνόμαστε στα ίδια λάθη και δε χρειάζεται να τα καταδικάζεις!) και για όσα κότσια πρέπει να βρεις από εδώ και πέρα για να διατηρήσεις την αδιαμφισβήτητη αξία σου σε μια κοινωνία που φλέγεται να στην ξεφτιλίσει. Γιατί ακόμη κι αρνητικά να είναι τα αποτελέσματα, ο κόσμος θα σε κοιτάξει περίεργα όταν θα ομολογήσεις ότι έκανες το βήμα και εξετάσθηκες για αφροδίσια νοσήματα. Αυτό ερμηνεύεται, κάπως πρόχειρα, πως εκτός από τα αφροδίσια νοσήματα και γενικά τη σεξουαλική υγεία, ταμπού είναι ακόμη κοινωνικά μέχρι και το σεξ!

Το Checkpoint θα σε καθοδηγήσει πλήρως ενημερωμένα κι αμερόληπτα ακόμη και στην περίπτωση που διαγνωστείς οροθετικός, ενώ αυτό που οφείλεις να θυμάσαι είναι ότι δεν είσαι μόνος, ούτε καταδικασμένος να πεθάνεις. Η επιστήμη, τουλάχιστον, σε αντίθεση με την κοινωνία, έχει φροντίσει να μη σε απορρίψει, με την εξειδικευμένη αγωγή και τις μεθόδους διατήρησης της υγείας σου που εκείνη μπορεί να σου προσφέρει ενάντια στο χρόνο και τη παθογένεια του ιού. Κι υπάρχει κι εκείνο το κοινωνικό σύνολο, που πληγωμένο από όσα έχει αντιμετωπίσει, αποφάσισε να γίνει ανταρσία για να διαγράψει μια και καλή όλα όσα μας κρατούν στάσιμους, στενόμυαλους και πολιτισμικά φτωχούς.

Φεύγοντας από το κέντρο και, κουβαλώντας στην τσάντα μου όλα τα απαραίτητα φυλλάδια ενημέρωσης και μία χούφτα προφυλακτικών, ένιωσα πιο υπεύθυνη και πιο σίγουρη από ποτέ. Το μόνο που σκεφτόμουν είναι ένα συνεχές «μπράβο» για το θηριώδες έργο που επιτελεί το “Checkpoint” και την ανθρωπιά που επιδεικνύει κι ένα ακόμη μεγαλύτερο στον ίδιο μου τον εαυτό που κοίταξα κατάματα φοβίες με τις οποίες ανατράφηκα.

Λίγους μήνες αργότερα, συνεχίζω να ζω με κάτι φαντάσματα πως δε φτάνει μόνο να εξετασθώ για Aids και ηπατίτιδα και πως υπάρχουν άλλα τόσα αφροδίσια νοσήματα που μπορεί να κουβαλώ χωρίς να το γνωρίζω. Άλλωστε, γιατί όχι εγώ;

Το ίδιο διάστημα που επισκέφθηκα το “Checkpoint” είχα υποβληθεί και σε εξέταση τεστ Pap. Άρα, αυτό που μου έμενε είναι να ξυπνήσω ένα πρωί και, πηγαίνοντας σε ένα οποιοδήποτε ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο, να ζητήσω να εξετασθώ για ΣΜΝ. Θα μπορούσα να είχα ζητήσει συνταγή γιατρού, αλλά εγώ επέμενα πως ήθελα να το κάνω τυχαία και απροκάλυπτα. Ήξερα πως το κόστος αυτών των εξετάσεων δεν είναι ταπεινό και πως ήθελα, παρ’ όλα αυτά, να το προσφέρω από το κομπόδεμα που μαζεύω τόσους μήνες με το ζόρι. Αλλά ήμουν αποφασισμένη πως θα νοιαστώ για την υγεία μου και πως θα συνεχίσω το κοινωνικό μου πείραμα.

Την αντίδραση που συνάντησα στο διαγνωστικό κέντρο όταν είπα ακριβώς αυτό που ζητούσα, την αποδίδω εν μέρει επίσης στην εμφάνισή μου. Είχα μόλις ξυπνήσει με φουσκωμένα μάτια, το μαλλί αχτένιστο, αμακιγιάριστη, με φόρμα και αθλητικά, και εμφανώς κουρασμένη από τη δουλειά, μιας που σχολάω καθημερινά αργά το βράδυ. Ήμουν μία εικοσιδυάχρονη, ταλαιπωρημένη και άνετη νέα που ήθελε να δώσει 100 ευρώ (!) για να κάνει απλά εξετάσεις για όλα τα αφροδίσια. Αυτό στην κοινωνική μας αντίληψη είναι ύποπτο, δυστυχώς.

Αρχικά, μου πρότειναν μόνο τις αιματολογικές εξετάσεις κι εγώ με απίστευτη χαλαρότητα, -που τους παραξένεψε ίσως- κι η οποία οφείλεται ξεκάθαρα στο γεγονός πως είμαι ιδιαίτερα ενημερωμένη λόγω επαγγέλματος, αποκρίθηκα πως τα γνωρίζω όλα αυτά και ενδιαφέρομαι συμπληρωματικά σε αυτές για καλλιέργειες κολπικού υγρού. Οι γραμματείς άρχισαν να κοιτάζονται περίεργα, καθώς εγώ φαινόμουν σίγουρη πως ήθελα να κάνω τις εξετάσεις με κάθε κόστος, κάθε χρονική στιγμή κι έδειξα να το θεωρώ λιγάκι παιχνιδάκι όλο αυτό. Το λάθος στην υπόθεση, τουλάχιστον στην υποδοχή του κέντρου, είναι ότι η απαραίτητη (για όλους ανεξαιρέτως!) εξέταση για ΣΜΝ θα έπρεπε να είναι παίξε-γέλασε και όχι μια ειδική περίπτωση, όπως η ελλιπής πολιτισμική και κοινωνική μας αγωγή ορίζει.

Μιας και γινόταν να τις κάνω επιτόπου, επέλεξα αυτό ακριβώς να κάνω. Στη διάρκεια εκείνων των 10 λεπτών αναμονής μέχρι να ετοιμαστούν τα χαρτιά μου, σκεφτόμουν τι μπορεί να σκέφτηκαν οι κοπέλες στη γραμματεία. Μήπως είχα κακοποιηθεί; Μήπως, λόγω μη ενημέρωσης, είχα πανικοβληθεί χωρίς λόγο; Μήπως είχα δει κάτι που δε μου άρεσε κι αντί να πάω στο γυναικολόγο πήγα σε εκείνες; Μήπως έκανα κάποιο όργιο με μεθαμφεταμίνες χθες το βράδυ και ξύπνησα στριγγλίζοντας από τρόμο για το χειρότερο;

Πάντως ό,τι κι αν ήμουν εγώ, δε θα έπρεπε να είχαν σκεφτεί τίποτα απολύτως αυτές! Αλλά δε φταίνε τόσο εκείνες (ναι, φταίνε, γιατί είναι επιλογή τους να είναι στενόμυαλες και δήθεν καθωσπρέπει μετά από κάποια ηλικία), γιατί αν καθένας από εμάς επέλεγε συνειδητά να υποβληθεί σε έναν τέτοιον έλεγχο μία φορά το χρόνο τουλάχιστον, αν μας είχαν μάθει πως δεν είναι ενοχικό, πρόστυχο ή «βρώμικο», τότε αυτό που εγώ έκανα εκείνο το πρωί δε θα ήταν ούτε παράτολμο, ούτε ύποπτο. Θα ήταν άλλη μία μέρα σε ένα διαγνωστικό κέντρο των Αθηνών!

Έφθασε η ώρα και ανέβηκα στο χώρο της εξέτασης, όπου ήμουν κι η μόνη «ασθενής». Εκεί ένιωσα πως λίγο με κοιτούσαν. Ήρθε ένα νέο παλικάρι και με φώναξε μέσα για τις αιματολογικές εξετάσεις. Κι όταν με ρώτησε γιατί θέλω να τις κάνω, του είπα την αλήθεια, ότι κάνω ένα κοινωνικό πείραμα κυρίως. Βέβαια, στην πραγματικότητα, δεν του είπα ότι θα μου άρεσε να ελεγχθώ επίσης, γιατί κανείς δεν ξέρει ποτέ, τι μπορεί να του συμβαίνει. Και δε θα του το έλεγα κιόλας, γιατί η αντίδραση που είχα συναντήσει νωρίτερα με έφερνε σε αμηχανία.

Να, ξέρετε, η δύναμη των πολλών μπορεί ευκόλως να καταδικάσει την περηφάνια και τη διαφορετικότητα του ενός σε χρόνο τόσο απειροελάχιστο, που καταντάει μη μετρήσιμος. Εκείνη την ώρα, ένιωσα πως όντως διέπραττα κάποιο σφάλμα. Εγώ το έριξα στην πλάκα. Κάποιος άλλος λογικά θα έπαιρνε την απόφαση να μην το ξανακάνει, γιατί η συγκεκριμένη κατάσταση είναι κοινώς άβολη και καταδικαστέα! Γιατί;

Στη συνέχεια, ήρθε μία κοπέλα να μου πάρει δείγμα κολπικού υγρού και με ρώτησε κι αυτή το λόγο που κάνω τις εξετάσεις. Απάντησα το ίδιο ακριβώς και δεν κατάλαβε, αλλά δε με ρώτησε τίποτα παραπάνω. Είμαι 100% πεπεισμένη πως δε με πίστεψε κανένας απ’ τους δύο και, βασικά, καλά έκαναν. Μπορεί και να μην ήταν αυτή η γνήσια αλήθεια, αλλά το τι με έκανε να θέλω να πω ψέματα, στοιχηματίζω ότι δε θα πέρασε απ’ το μυαλό τους. Ή μπορεί να σκέφτηκαν κάτι, αλλά σίγουρα δε σκέφτηκαν πως αυτοί κι η έκπληκτη συμπεριφορά που είχα συναντήσει μέχρι τώρα ήταν ο πραγματικός λόγος να κρατήσω το στόμα μου κλειστό. Και σε καμία περίπτωση, για να μην παρεξηγηθώ, δεν κάνω νύξη για την ευγένειά τους. Ήταν άψογα ευγενικοί και χαμογελαστοί κι οι δύο. Ήταν, όμως, αμήχανοι!

Υποτίθεται πως, για να είσαι σωστός επαγγελματίας, οφείλεις να διαχωρίζεις τα προσωπικά σου ιδεώδη από το επάγγελμά σου. Αλλά, η πράξη μιλάει κι αυτό πρακτικά δεν μπορεί να πραγματωθεί τόσο εύκολα. Γι’ αυτό, όταν κατά βάθος εξάγεις τα δικά σου ιδιωτικά συμπεράσματα και αρχίζεις να συνωμοσιολογείς για όσα συμβαίνουν στον απέναντι, μπορεί να μην επιτρέπεις στην αντικειμενικότητά σου να χαθεί γι’ αυτά τα πέντε λεπτά, αλλά φαίνεται πως ίσως σε κάποιον χώρο, έξω από εκεί, πιθανότατα θα την άφηνες να εξαφανιστεί. Κι όλα αυτά, γιατί τα ταμπού που μας μαστίζουν σαν κοινωνικά όντα, έχουν ριζώσει σαν αυθεντίες και δεν επιτρέπουν σε κανέναν να αμφιβάλλει ή να τα αμφισβητεί!

Γυρίζοντας σπίτι και ξεκινώντας να γράφω, ένιωσα ντροπιασμένη, γιατί κι εγώ καμιά φορά πιάνομαι στην παγίδα εκείνων των πολλών. Αυτό, όμως, στιγμιαία. Θέλει πολύ φτιάξιμο ετούτη η κοινωνία. Θέλει να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε πως η πρόληψη είναι το Α και το Ω και δεν είναι ντροπή. Θέλει να αρχίσουμε να πιστεύουμε στον κόσμο που υπάρχει γύρω μας, όχι στον κόσμο της ύπνωσης. Θέλει να μπορούμε να πηγαίνουμε κάθε μέρα ένα βήμα μπροστά, κάθε μέρα να γινόμαστε και μία επανάσταση.

Όλοι είμαστε σεξουαλικά ενεργοί, όλοι έχουμε δικαίωμα στη σεξουαλικότητα, το μόνο δικαίωμα που οφείλουμε στον εαυτό μας να μην έχουμε, είναι να μη θέτουμε σε κίνδυνο την υγεία τη δική μας και όσων τολμούν να μας εμπιστευτούν το κορμί τους. Άλλωστε, γιατί όχι εγώ;

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.