«Εντάξει, πώς κάνεις έτσι; Τουλάχιστον δε σήκωσε χέρι.»
Βία δεν είναι μόνο τα μαυρισμένα μάτια και τα σπασμένα χέρια.
Βία είναι και η χειραγώγηση, η λεκτική κακοποίηση, οι απειλές, οι εκβιασμοί.
Βία είναι να σε κάνουν να αμφιβάλλεις για την αξία σου. Από το «Ποιος άλλος θα σε ανεχτεί» μέχρι το «Αν τολμήσεις να φύγεις, θα σου πάρω τα παιδιά.»


Η ενδοικογενειακή κακοποιήση δεν έχει μορφωτικό, κοινωνικό, ηλικιακό προφιλ. Γι’αυτό είναι τόσο δύσκολο να αναγνωρίσεις το θύτη όσο είναι νωρίς.  Σε αντίθεση με την κοινή αντίληψη, δεν εξασκούν ή ανεχονται ενδοοικογενειακή βία μόνο «περιθωριακ» άτομα, παρόλο που οι καταστάσεις που βιώνουν μπορούν να χαρακτηριστούν παρακμιακές.


«Μα καλά, χαζή είναι; Γιατί δε φεύγει;»
«Για να τον καλύπτει, τα ζητάει ο οργανισμός της.»
Είναι συνήθως φράσεις που πολλοί σκέφτονται ή ακόμα χειρότερα εκφράζουν, όταν πέσει στην αντίληψή τους παρόμοιο γεγονός.
 

Όχι λοιπόν, ούτε χαζές είναι, ούτε γυναικούλες, ούτε μαζόχες. Φοβισμένες είναι και γι’ αυτό καλύπτουν, υπομένουν, ανέχονται. Ο εχθρός βρίσκεται μέσα στο σπίτι τους. Ξέρει καλύτερα απ’ τον καθένα πού να χτυπήσει. Γιατί σε ξέρει, ξέρει τις αδυναμίες, τις ανασφάλειές σου. Δυναμικές, ανεξάρτητες, μορφωμένες γυναίκες μετατρέπονται σε άβουλα θύματα. Γιατί τον αγαπούν, γιατί εξαρτώνται/εμπλέκονται οικονομικά, γιατί έχουν παιδί μαζι του, γιατί εντέχνως απομονώθηκαν απο οικογένεια και φίλους... Δεν έχουν σημασία οι λόγοι. Ο κοινός παρανομαστής ειναι ο φόβος.
 

Φόβος για το θύτη, για το μέλλον, για την αντιμετώπιση και την κριτική που θα υποστεί το θύμα. Μα πάνω απ’ όλα φόβος για την παραδοχή. Αν παραδεχτείς πως υπάρχει πρόβλημα, γίνεται αληθινό και πρέπει να το αντιμετωπίσεις. Σε μια κοινωνία που έχει ως πρότυπο την Αγία Ελληνική Οικογένεια, το θύμα βρίσκεται υπόλογο αν καταφέρει να γκρεμίσει την αψεγάδιαστη εικόνα. Ρέει άλλωστε στο αίμα μας η ανάγκη για κριτική. Αντι λοιπόν να στιγματίζεται ο θύτης, καλείται το θύμα να απολογηθεί. Για τις λανθασμένες του επιλογές, τους ενδεχομένως κακούς χειρισμούς, γιατί δεν έφυγε νωρίτερα. 


Όπως πάντα, εκ των υστέρων όλα αποδεικνύονται εύκολα, αντιμετωπίσιμα. Κανείς όμως δεν μπαίνει στην διαδικασία να σκεφτεί πόσες πρακτικές δυσκολίες κρύβει η διαφυγή απο μια τέτοια κατάσταση. Πρώτο και κυριότερο, είναι να την αναγνωρίσει, να την αποδεχτεί και να προσπαθήσει να ξεφύγει το ίδιο το θύμα. Γιατί οι θύτες γνωρίζουν τόσο καλά το παιχνίδι, που σε κάνουν να αμφιβάλλεις για την κριτική σου σκέψη. Μηπως υπερβάλλω, μήπως έχει δίκιο, κι αν όντως εγώ το προκαλώ; Η αμφιβολία είναι το αγαπημένο τους όπλο. Γιατι είναι ύπουλο. Κι αυτός είναι ο τρόπος που δρουν, σε αντίθεση με τη σωματική βία, που είναι προφανής.


Μα ακόμα κι αν καταφέρει όλα τα προηγούμενα βήματα, έρχεται η στιγμή των αποδείξεων. Κι εκεί αρχίζουν τα ζόρικα. Γιατί το σπάσιμο ενός πλευρού ή δοντιού μπορείς να το τεκμηριώσεις εύκολα. Τι γίνεται ομώς με μια τραυματισμένη ψυχή, με μια τσακισμένη αυτοπεποιθηση, που χωρίς αυτήν νιώθεις αβοήθητη, εγκλωβισμένη;


Ακόμα και σε χώρες όπως η Αγγλία, που εστιάζουν απίστευτα στον ψυχολογικό παράγοντα και ψηφίζουν πομπώδεις νόμους κατά της ενδοοικογενειακής βίας, τα ποσοστά καταγγελιών που φτάνουν σε δίκη, για να μη μιλήσουμε καν για καταδίκη του θύτη, είναι τουλάχιστον αποκαρδιωτικά. Κι αυτός είναι ο βασικότερος λόγος που σπάει τόσο δύσκολα ο κύκλος της συγκεκριμένης μορφής κακοποίησης. 


Δυστυχώς κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ξεφύγει από μια τέτοια κατάσταση, εκτός κι αν το ίδιο το θύμα θέλει να σωθεί. Κι αυτό θα πάρει χρόνο. Γιατί πρέπει να περάσει όλα τα στάδια αποδοχής μέχρι να βρει τη δύναμη να αντισταθεί. Χρείαζεται στήριξη, να νιώσει πως δεν είναι μόνη και πάνω απ’ όλα να βρει τη δύναμη να διαλύσει τις αμφιβολίες και να ξαναβρει τον εαυτό της.


Αν λοιπόν πέσει στην αντίληψή σας αλλάγη στη συμπεριφορά ενός αγαπημένου προσώπου, μην αδιαφορήσετε. Μην επαναπαυθείτε στις δικαιολογίες που θα σας παρουσιάσει. Και θα είναι πολλές και ευφάνταστες. Δείτε πίσω απο τα λόγια και προσφέρετε στήριξη.


Κι αν είσαι εσύ που το διαβάζεις, κατάλαβε πως δε φταις και δεν είσαι μόνη.
Μα πάνω απ’ όλα πίστεψέ το, η αγάπη δεν πονάει.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.