Μία από τις βασικές αρχές της ψυχαναλυτικής θεωρίας της προσωπικότητας αποτελεί το γεγονός ότι κάθε σύγκρουση, αντίθεση, νεύρωση της προσωπικότητας του ατόμου έχει τη βάση της στην παιδική ηλικία και στις όποιες επιθυμίες ή φαντασιώσεις αυτή δημιούργησε. Ο ίδιος ο Πατέρας της ψυχανάλυσης (Φρόυντ) εστίασε στην παιδική ηλικία, διαπιστώνοντας ότι το υλικό που αναδύεται έπειτα από κάθε ψυχανάλυση αφορά πάντοτε την παιδική ηλικία του αναλυόμενου.

Το πληγωμένο παιδί μεταφέρει την ύπαρξή του στη ζωή του ενήλικα, σαν ένας συγκάτοικος που σου επιβάλλεται δια βίου με το ζόρι. Ο ενήλικας που ως παιδί πληγώθηκε, φέρει ισόβια μέσα του έναν δεύτερο εαυτό που γυρεύει να εκτονώσει το χρόνιο πόνο του. Και είναι αυτή η εκτόνωση που στους περισσότερους ενήλικες «σωματοποιείται» σε δυσλειτουργική συμπεριφορά, σε διαστρέβλωση της σκέψης που γίνεται παραβατική συμπεριφορά. Κατά κάποιο τρόπο τα παιδικά τραυματικά βιώματα «ενηλικιώνονται» και γίνονται ρόλοι του ενήλικα, εκφρασμένοι με κακές συμπεριφορές.

Οι επικριτές της παντοδυναμίας του ρόλου της  παιδικής ηλικίας στην ενήλική ζωή (επικριτές του Φρόυντ) υποστηρίζουν πως οι απανταχού δυσλειτουργικές/παραβατικές συμπεριφορές δεν μπορούν να βρίσκουν δικαιολογία σε πληγωμένα παιδικά χρόνια. Ακόμη και σε θεωρητικό επίπεδο, ακόμη κι αν το νομικό πλαίσιο έχει τοποθετηθεί δικαίως. Το ορθό μέρος της άποψης αυτής, επιβεβαιώνεται από την ίδια τη ζωή. Η παιδική ηλικία είναι όντως παντοδύναμη ως ο τελικός διαμορφωτής  του ψυχισμού των ενήλικων χρόνων. Δε δικαιολογεί όμως παράβαση και έγκλημα.

Η πλειοψηφία των περιπτώσεων σε ένα σωφρονιστικό κατάστημα έχει να επικαλεστεί παιδική κακοποίηση, ψυχική, σωματική, σεξουαλική και γενικότερα δύσκολα έως κατεστραμμένα παιδικά χρόνια. Ωστόσο, η παραπάνω στατιστική δεν προσφέρει εικόνα πάγια του μέλλοντος οποιαδήποτε παιδικής κακοποίησης. Είναι στην αποκλειστική ευχέρεια και πρωτοβουλία του καθενός να συλλέξει όλο αυτόν τον πόνο από την απώλεια της παιδικότητας και να τον εκτονώσει με όσο το δυνατόν υγιείς τρόπους. Τουλάχιστον όσον αφορά το κομμάτι παραβατικότητα μέσα στην κοινωνία.

Η βάναυση πατρική φιγούρα κατά την παιδική του ηλικία, η πνευματική αστάθεια της μητέρας του, αλλά και η διάγνωση της σχιζοφρένειας στην μικρή του αδελφή Ρόουζ δεν εμπόδισαν τον Tennessee Williams (1911-1983) να αναδειχτεί σε έναν από τους σημαντικότερους θεατρικούς συγγραφείς της Αμερικής. Τα κατάλοιπα από μια ιδιαίτερα επώδυνη παιδική ηλικία αποτυπώθηκαν, στα μετέπειτα χρόνια, σε μεγάλες περιόδους  κατάθλιψης, αϋπνίας αλλά και εθισμού στο ποτό και στα βαρβιτουρικά, που οδήγησαν εντέλει και στο θάνατό του. Στα έργα του διακρίνουμε τον παντοτινό του φόβο για ενδεχόμενη κληρονομικότητα της σχιζοφρένειας της αδελφής του. Άλλωστε, σχεδόν κάθε του έργο περιείχε μια ηρωίδα να παραπαίει ανάμεσα σε λογικό και παράνοια, εκφράζοντας τον δικό του φόβο για την τρέλα. Παρά τα όποια παιδικά του βιώματα, η καριέρα του περιείχε σπουδές δημοσιογραφίας και θεατρολογίας και μια σειρά έργων με κορυφαίο το «Λεωφορείον ο Πόθος» για το οποίο κέρδισε και το βραβείο Πούλιτζερ.  

Η Virginia Woolf (1882-1941), αγγλίδα λογοτέχνιδα, μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος, υπέστη σεξουαλική κακοποίηση από τα ετεροθαλή της αδέλφια, γεγονός που λύγισε τον ήδη καταθλιπτικό και κλονισμένο διπολικό της ψυχισμό από την απώλεια μητέρας (στα 13 της), της αδελφής και του πατέρα της. Παρ’ όλα αυτά, το λογοτεχνικό της έργο δεν επηρεάστηκε όσον αφορά τον όγκο και τη σπουδαιότητά του. Στον πνευματικό αυτό όγκο βέβαια, βρίσκουμε διάχυτη τη ματιά της απέναντι στη ζωή μέσα από το πρίσμα της μοναξιάς και της συνεχούς πάλης με τον εαυτό και τα παιδικά τραύματα. Κατατάσσεται ανάμεσα στις καλύτερες Βρετανίδες συγγραφείς αλλά και στις σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές του περασμένου αιώνα.

Ο Henry Charles Bukowski (1920-1994) στα αυτοβιογραφικά του έργα ζωγραφίζει μια παιδική ηλικία γεμάτη βία και εγκατάλειψη, μοναξιά και δυστυχία. Δεσπόζουσα μορφή στην αμερικανική λογοτεχνία και την ποίηση (μετά τα 35 του), αγαπήθηκε τρελά από το κοινό του κυρίως για την απεικόνιση του περιθωριακού και αναρχικού στοιχείου της Αμερικής. Η συστηματική και χρόνια κακοποίηση από τον πατέρα του αποτελεί ίσως το σημείο εκκίνησης του στην πορεία του στην πεζογραφία και την ποίηση.

Πλήθος παραδειγμάτων και εκστατικά τα συμπεράσματα. Υπάρχει ένα οριακό σημείο, διαφορετικό στον καθένα, κατά το οποίο θα πάρει μία απόφαση ζωής. Η απόφαση αυτή αφορά το πώς θα διαχειριστεί ένα σωρό από ανοιχτές και αιμορραγούσες πληγές. Το τι θα κάνει με όλον αυτό τον όγκο του πόνου που κατοικεί διάσπαρτος μέσα του από τα παιδικά του χρόνια. Το πώς θα τον εκτονώσει, του πού θα τον διοχετεύσει. Την οριακή αυτή στιγμή θα διαλέξει εάν την οργή και τη μοναξιά του (οι πληγωμένοι είναι αιώνια μόνοι) θα την διοχετεύσει στην εγκληματικότητα, σε πάσης φύσεως παραβατικότητες απέναντι στην κοινωνία.

Τη στιγμή αυτή θα διαλέξει εάν θα γίνει βιαστής, παιδεραστής, δολοφόνος ή τρομοκράτης. Μπορεί όμως και να διαλέξει την τέχνη, τα γράμματα, τις νότες, τους καμβάδες. Και μέσα στον διαρκή πόλεμο με τον εαυτό τους (με αυτοκαταστροφικές τάσεις ίσως αλλά ποτέ βλάπτοντας άλλο ζωντανό οργανισμό) να αφήνουν όλους εμάς έκθαμβους με τη δύναμή τους σε όλα τα επίπεδα.

Τα σέβη μας!

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.