Περπατάς αφηρημένος στους μουντούς δρόμους της πρωτεύουσας και της συμπρωτεύουσας και ομολογουμένως η αρχιτεκτονική των κτιρίων και των πλατειών δεν είναι στο ίδιο επίπεδο με άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις. Παρόλα αυτά, κάπου-κάπου σπάει η μονοτονία του γκρι και κάνει την εμφάνιση του το χρώμα.

Μιλάω βέβαια για τα διάφορα γκράφιτι, που κοσμούν κτίσματα με πιο δημοφιλές αυτό στην οδό Πειραιώς, που απεικονίζει δύο χέρια να προσεύχονται, ή πιο πρόσφατο αυτό που κάλυψε την όψη του Πολυτεχνείου στο ύψος της Πατησίων.

Με τον όρο γκράφιτι προσδιορίζεται η αναγραφή κειμένου, συνθήματος ή ζωγραφικής πάνω σε επιφάνειες δημόσιων χώρων. Ως έννοια πρώτο εμφανίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα και χρησιμοποιήθηκε από αρχαιολόγους για να χαρακτηρίσει επιγραφές και φιγούρες σε κατακόμβες της Ρώμης και της Πομπηίας.

Το κίνημα του Γκράφιτι, ξεκινά από την Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960, όπου αρχικά πολιτικοί ακτιβιστές θέλησαν με αυτό τον τρόπο να δημοσιοποιήσουν τις απόψεις τους. Αργότερα όμως γίνεται εργαλείο και των συμμοριών των δρόμων, που μέσω αυτού θέλησαν να διαχωρίσουν τις περιοχές, που είχαν υπό τον έλεγχο τους.

Την αμέσως επόμενη δεκαετία, αυτή του 1970, οι New York Times κάνουν εκτενή αναφορά στους αποκαλούμενους καλλιτέχνες του δρόμου, φωτογραφίζοντας έναν από τους κύριους εκπροσώπους του, τον ΤΑΚΙ183, έναν Έλληνα με το όνομα Δημήτρης, ο οποίος εργαζόταν ως κούριερ και κατά την διάρκεια των διαδρόμων της δουλειάς του, έβαζε υπογραφές στον υπόγειο σιδηρόδρομο, με το υποκοριστικό του και την διεύθυνση του.

Έκτοτε πολλοί ήταν αυτοί που έγραφαν το όνομα τους σε τοίχους, ταχυδρομικά κουτιά, καρτοτηλέφωνα, υπόγειες διαβάσεις ακόμα και στο μετρό ή στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, ευνοώντας με αυτόν τον τρόπο έναν άτυπο ανταγωνισμό, για το ποιος θα κάνει τις περισσότερες υπογραφές.

Το 1976 βάφεται ένα ολόκληρο τρένο ενώ ακολουθείται και από ένα δεύτερο.

Στην Ελλάδα, το εν λόγω κίνημα κάνει την εμφάνιση του μαζί με τη μουσική σκηνή του χιπ χοπ και το 1990 αρχίζει να εξαπλώνεται στις διάφορες γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά αλλά και στην Θεσσαλονίκη, τα Τρίκαλα και τη Δράμα.

Ακόμα και σήμερα όμως, υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες απόψεις για το αν αυτό αποτελεί μορφή τέχνης ή φαινόμενο φθοράς δημόσιας περιουσίας. Κατά την διάρκεια των πρώτων χρόνων εμφάνισης του γκράφιτι, δαπανήθηκαν ευκαταφρόνητα χρηματικά πόσα για να δημιουργηθεί η φόρμουλα αφαίρεσης του σπρέι μπογιάς που χρησιμοποιείται.

Στο τέλος ανακαλύφθηκε πως η λύση βρισκόταν, στη χρήση νερού υψηλής πίεσης αναμεμειγμένο με τα κατάλληλα χημικά.

Στις μέρες μας το κίνημα του γκράφιτι έχει γίνει ευρέως γνωστό μέσω του Βρετανού καλλιτέχνη Bansky. Πάρα το γεγονός πως η πραγματική του ταυτότητα παραμένει μυστική, η φήμη του έχει διαδοθεί σε όλο σχεδόν τον πλανήτη.

Τα έργα του χαρακτηρίζονται από ιδιόμορφες εικόνες συνοδευμένες από σλόγκαν τα οποία περιέχουν πολιτική σάτιρα αναφορικά με τον πόλεμο, τον καπιταλισμό, την υποκρισία και την απληστία.

Με κύρια έδρα του το Λονδίνο, σχέδιά του εντοπίζονται και σε πολλές πόλεις της Βόρειας Αμερικής, όπως το Τορόντο και το Οντάριο του Καναδά μέχρι και την Νέα Υόρκη και το Ντιτρόιτ, ενώ ταξίδεψε μέχρι το Ισραήλ, όπου έκανε γκράφιτι πάνω στο τείχος ασφαλείας που χτίζουν οι Ισραηλινοί στη Δυτική Όχθη.

Και ενώ κάποια από τα έργα του, όπως αυτό με το κορίτσι και το μπαλόνι καρδιά ή τον κουκουλοφόρο με την ανθοδέσμη, έχουν γίνει οι δεύτερες πιο πολύ φορεμένες φωτογραφίες εξώφυλλων μετά τα αποφθέγματα του Τάσου Λειβαδίτη, το προαναφερθέν γκράφιτι στο κτίριο του πολυτεχνείου στην οδό Στουρνάρη, απομακρύνθηκε ύστερα από οξείες αντιδράσεις.

Κατακριτέο ή και όχι, το γκράφιτι έχει γίνει αναπόσπαστο στοιχείο ταυτότητας των πόλεων.

      

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.