Η μεγαλύτερη «έμμεση» συμβουλή που έδωσε ένας φιλόσοφος κάποτε, φάνηκε όταν είπε πως ήταν πολίτης του κόσμου. Μεγάλος άθλος να το καταφέρει κάποιος σήμερα. Το διάβασα σε μικρή ηλικία, τότε που η έννοια της φράσης ήταν πολύ μεγάλη – όπως κι ακόμα είναι. Σήμερα νομίζω ότι είναι ένας απ’ τους πιο αξιόλογους τρόπους και στόχους στο να μεγαλώνει κάποιος ένα παιδί. Αν είμαστε τυχεροί και το κάνουν πολλοί, φανταστείτε πώς θα γίνει ο κόσμος.

Βρισκόμαστε εν μέσω γεγονότων που κυρίως τονίζουν τις αρνητικές πτυχές του ανθρώπου. Συγκρούσεις, διαχωρισμοί, κοινωνίες δύο ταχυτήτων, αναξιοκρατία και μια καθημερινότητα, η οποία δίπλα στο κάθε θετικό που συμβαίνει, ψάχνει να βρει το αρνητικό ή ένα τρόπο να εξαλείψει το αίσιο. Αρνητικά, δηλαδή, παραδείγματα που εξακολουθούν να συμβαίνουν αφού η μετατόπιση ευθυνών ήταν ανέκαθεν μια εύκολη λύση.

Μέσα σε αυτό το συνονθύλευμα βλέπουμε είτε ανθρώπους-παρατηρητές, είτε ανθρώπους-δικαστές. Δυστυχώς, αν το σκεφτείτε, φτάσαμε να χωρίζουμε τα μεγαλύτερα ποσοστά των ανθρώπων, σε κατηγορίες που φέρουν αρνητικές προεκτάσεις. Παρατηρούμε αποτελέσματα κι όχι αιτίες. Οι πρώτοι, λοιπόν, αντιμετωπίζουν τα γεγονότα αρχικά με νωχελικότητα κι εν συνεχεία με απάθεια, που σαφώς τη θεωρούν δέουσα συμπεριφορά, αφού δεν τους θέτει σε κινδύνους. Έτσι, απλώς και μόνο επειδή είναι σφαιρικά ενήμεροι των καιρών, θεωρούν πως ο ρόλος τους έχει τελειώσει.

Οι δεύτεροι θεωρούνται περισσότερο ενεργητικοί. Θα κινηθούν και θα ψάξουν για να μπορέσουν να δικάσουν. Στηρίζονται κυρίως σε ανακυκλώσιμα επιχειρήματα επιφανειακής είτε συναισθηματικής φύσεως. Και τα δύο εξίσου επικίνδυνα, αφού λειτουργούν υπό το πρίσμα της μονομέρειας. Καμία από τις δύο κατηγορίες δεν φταίει στη βάση της. Γίνεται υπόλογη όμως, γιατί επέτρεψε η εξέλιξή της, να γίνεται διαχειρίσιμη από άλλους.

Αυτοί λοιπόν οι «διαχειριστές», έμαθαν αυτές τις γενιές ανθρώπων να θεωρούν τους εαυτούς τους ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Να χαμογελούν αυτάρεσκα στους άλλους, να μπερδεύουν τις σπουδές ή τις εκάστοτε ειδικεύσεις ως υγιή κοινωνική μόρφωση. Να κοιμούνται ήσυχοι και να ξυπνούν ευτυχισμένοι μέσα στα «υποκοριστικά» τους.

Σκεφτείτε παράλληλα σε όλο αυτό που συμβαίνει σήμερα όπου ο ένας προσπαθεί να «εξοντώσει» τον άλλο με κάθε τρόπο, ανθρώπους που θα είχαν καταλάβει τι σημαίνει να είναι πολίτες του κόσμου. Βασικές αρχές συμπεριφοράς. Σεβασμός στην ιδιαιτερότητα που φρόντισαν να τη μάθουν, ώστε να μην τη φοβούνται. Υγιείς προσωπικότητες, που δεν χρειάζονται «πανοπλίες» για να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους. Αξιολόγηση σε ό,τι κάνουν οι ίδιοι και δίκαιη κριτική για όλους.

Άνθρωποι ταξιδευτές επί της ουσίας, εντός κι εκτός της χώρας τους. Με διάθεση να γνωρίσουν και να σεβαστούν πολιτισμούς. Να βρουν οικεία κομμάτια σε κάτι ξένο. Και σήμερα υπάρχουν, μπορεί να είναι λιγότεροι από όλους τους άλλους, μάλλον σαφώς και είναι λιγότεροι από τους άλλους, αλλιώς δεν θα επιβίωνε τόσο μίζερη σκέψη. Δυστυχώς, ό,τι υγιές υπάρχει σήμερα, παρουσιάζεται ως καρικατούρα, έτσι που και οι ίδιοι δεν ξεφεύγουν από αυτόν τον κανόνα. Τους παρουσιάζουν ως παρωδίες που απλώς ψιθυρίζουν, ενώ αυτά που στηρίζουν προβάλλονται ως πολυτέλεια και ουτοπία σε έναν κόσμο που έχει μάθει να φωνάζει.

Το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι πως εκείνοι δεν χρειάζεται να φωνάζουν τις απόψεις και τις θέσεις τους. Δεν είναι απολίτιστοι. Ακόμα κι αν παλεύουν μέσα σε αυτό το χάος να επιβιώσουν, θα το κάνουν με αξιοπρέπεια, γιατί θα σου πουν πως και στο βυθό υπάρχει ζωή, όπως έλεγε κι ο Miguel de Unamuno, ένας από αυτούς, που δίδαξε σε άλλους εκείνον τον φιλόσοφο, τον πολίτη του κόσμου.

Δεν ξέρω για εσάς, προτιμώ πάντως γενιές από τέτοιους ανθρώπους, κι ας ψιθυρίζουν, όπως λένε κάποιοι. Μπορεί τελικά να φέρουν οι ψίθυροι την ισορροπία. Ό,τι δηλαδή δεν κατάφεραν μέχρι και σήμερα οι φωνές και τα ηχεία.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.