Οι άνθρωποι αλλάζουν;

Πολλοί θα υποστηρίξουν ότι οι άνθρωποι δεν είναι ικανοί να αλλάξουν. Αντίστοιχα, πολλοί θα υποστηρίξουν ότι οι άνθρωποι μπορούν πραγματικά να αλλάξουν. Πιθανόν, όσο οι άνθρωποι παραμένουν συγκεντρωμένοι και συνεχίζουν να επιδιώκουν τις αλλαγές που επιθυμούν, τότε αυτό θα συμβεί εν τέλει. Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για το αν οι άνθρωποι μπορούν ή δεν μπορούν να αλλάξουν. Για εμένα αυτή η ερώτηση είναι γελοία. Το δεδομένο είναι ότι οι άνθρωποι αλλάζουν, χρόνο με τον χρόνο, εμπειρία με την εμπειρία. Όχι γιατί – απαραίτητα – αυτό θέλουν, αλλά επειδή πολλές φορές δεν έχουν και άλλη επιλογή. Εφόσον ξεκινήσατε να διαβάζετε αυτό το άρθρο, έχετε ήδη αλλάξει. Με κάθε νέα πρόταση που διαβάζετε, γεμίζετε το μυαλό σας με νέες πληροφορίες, με μια νέα εμπειρία, με μια νέα μνήμη. Θα θεωρήσετε ότι μιλώ ελαφρώς φιλοσοφικά. Θα διαφωνήσω... ειδικά από τη στιγμή που αρχίσατε να μελετάτε την πιθανότητα αλλαγής στον εαυτό σας. Άλλοτε υποσυνείδητα κι άλλοτε βγαίνοντας στην επιφάνεια εκεί που δεν το περιμένετε. Φυσικά, κατά βάσιν, αυτές οι αλλαγές είναι μικροσκοπικές, ελάχιστα αισθητές, αν όχι καθόλου. Εξάλλου, οι περισσότερες αλλαγές που παρατηρούμε σε καθημερινή βάση δεν επηρεάζουν τα άτομα που είμαστε στην ουσία.

Ποιος και τι ορίζει το ποιοι είμαστε στην ουσία;

Είναι σημαντικό να εξετάζουμε το πώς μας καθορίζουν ή μας βλέπουν οι άλλοι ως άτομα. Βλέπετε, όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι «οι άνθρωποι δεν αλλάζουν», συνήθως δεν αναφέρεται στον εαυτό του! Μιλά για άλλους. Και κάπως έτσι, αναρωτιέμαι πόσοι άνθρωποι συμπεριλαμβάνουν τον εαυτό τους στην ομάδα ανθρώπων που δεν είναι ικανοί να αλλάξουν. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα...

Τελικά, μήπως αυτοί που ισχυρίζονται ότι οι άνθρωποι δεν αλλάζουν ποτέ, το κάνουν επειδή εκείνοι στη ζωή τους δεν μπόρεσαν να αλλάξουν; Ή επειδή αισθάνονται ότι οι ίδιοι δεν είναι ικανοί για αλλαγή; Είτε έτσι είτε αλλιώς, όταν οι άνθρωποι λένε ότι τα ανθρώπινα όντα δεν είναι ικανά να αλλάξουν, έχουν σαφώς ένα ορισμένο σύνολο μη φυσικών χαρακτηριστικών που αναφέρονται. Προφανώς, δεν αναφέρονται σε αυτές τις μικρές αλλαγές που βιώνουμε κάθε λεπτό της ημέρας, αλλά σε αλλαγές που θα έδιναν σε αυτούς την ευκαιρία να σας δουν με... «άλλο μάτι». Αλλαγές, δηλαδή, κυρίως στον χαρακτήρα ή στην προσωπικότητα σας. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι αυτά τα δύο είναι τόσο βασικά, ήδη καθορισμένα και δυνατά, ώστε να μην μπορούν να αλλάξουν. Το επιχείρημά μου είναι απλό: μάθαμε ό,τι πήραμε μετά τη γέννησή μας ή οτιδήποτε ήταν το αποτέλεσμα της προσαρμογής στο περιβάλλον μας. Αλλά έτσι όπως οτιδήποτε μπορεί να μαθευτεί, έτσι μπορεί και να αλλάξει ή να διαμορφωθεί προς διαφορετική κατεύθυνση. Ίσως, να μην είναι δυνατόν να το ξεχάσουμε εντελώς, καθώς οι αναμνήσεις μας έχουν έναν τρόπο να κολλάνε μαζί μας για μια ζωή (ή μέχρι κάποια ψυχική διαταραχή σίγουρα κάνει την επέμβασή της!). Μπορεί, όμως, να αναπροσανατολιστεί, να καταστεί καλύτερα κατανοητό, να κριθεί και να επεξεργαστεί.

Η ζωή, μας αλλάζει συνεχώς. Ή μάλλον, οι άνθρωποι μας παρακινούν στο να αλλάξουμε. Βλέπετε, οι άνθρωποι σπάνε τις προσδοκίες μας. Μας αποδεικνύουν τα λάθη μας. Μας εκπλήσσουν, άλλοτε με θετικό κι άλλοτε με αρνητικό τρόπο. Ενώ το καλό στη ζωή μας έχει έναν τρόπο να μας σμιλεύει σαν διαφορετικά άτομα, το κακό, λυπηρό και δυσάρεστο είναι αυτό που καταφέρνει να μας ταρακουνήσει και να μας οδηγήσει σε μια τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Από όλες τις σχέσεις που θα έχουμε στη ζωή μας, εκείνες που θα μας αλλάξουν περισσότερο είναι αυτές με τους ανθρώπους που αγαπήσαμε περισσότερο. Γιατί; Διότι, δεν υπάρχει τίποτα πιο οδυνηρό ή βάναυσο από την πραγματικότητα του να απογοητεύεσαι και να πληγώνεσαι από κάποιον που αγαπάς.

Η εμπιστοσύνη είναι η κόλλα που συγκρατεί δύο ανθρώπους. Είναι αυτό που μας επιτρέπει να αισθανόμαστε ασφαλείς, ώστε να γίνουμε αρκετά ευάλωτοι και, άρα, να αισθανθούμε. Με την πάροδο του χρόνου, καθώς γνωρίζουμε κάποιον, η εμπιστοσύνη αυξάνεται. Όταν προδίδουμε την εμπιστοσύνη κάποιου, τότε προδίδουμε και τον εαυτό μας. Όταν φτάνουμε στο σημείο να μαθαίνουμε έναν άνθρωπο, να βυθιζόμαστε σε μια σχέση ή μια κατάσταση που κάποτε μας έκανε να νιώθουμε ασφαλείς, τώρα πια το νιώθουμε επικίνδυνο να υποβληθούμε σε μια τεράστια αλλαγή. Πρέπει να μάθουμε να κατανοούμε τον κόσμο γύρω μας αλλιώς, και ξανά, να ορίσουμε τους δικούς μας κανόνες. Κι όλα αυτά, γιατί δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό για εμάς σε αυτόν τον κόσμο από το να αισθανόμαστε ασφαλείς. Μόλις κάποιος κοντά μας, κάποιος που πιστεύαμε ότι ποτέ δεν θα μπορούσε να μας βλάψει, μας προκαλεί τεράστιο πόνο, αυτό είναι που μένει. Αλλάζει εμάς τους ίδιους, καθώς και την εκδοχή της πραγματικότητάς μας λίγο λίγο, κάθε μέρα, για χρόνια. Όσο περισσότερο αγαπάμε αυτό το πρόσωπο κι όσο περισσότερο μας πληγώσει, τόσο περισσότερο θα μας αλλάξει. Αν αυτό το νέο μονοπάτι στη ζωή μας είναι προς το καλύτερο ή το χειρότερο, δεν μπορούμε να το ξέρουμε.

Θα γίνω λίγο απαισιόδοξα ρεαλιστική. Η πιο πιθανή περίπτωση είναι ότι η αλλαγή στην αρχή θα γίνει προς το χειρότερο, σε μία πορεία ζωής που καλύτερα να αποφεύγαμε. Γινόμαστε καχύποπτοι. Λιγότερο ανοιχτοί στη σκέψη της αγάπης. Πολλές φορές φτάνουμε σε σημείο ακόμη και να αμφισβητούμε την ύπαρξή της. Μερικές φορές πρέπει να γίνουμε η χειρότερη έκδοση του εαυτού μας, προτού μπορέσουμε να γίνουμε η καλύτερη. Και κάπου εδώ είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως ακόμη και τα πιο σκοτεινά μονοπάτια μπορεί να μας οδηγήσουν στα πιο φωτεινά ξέφωτα. Μην αμφισβητείτε ότι οι άνθρωποι γεννιούνται για να σημαδεύονται. Το θέμα είναι να βρουν κάποιον που θα φιλάει τα παλιά σημάδια τους, ενώ παράλληλα θα φροντίζει τα καινούρια. Γι’αυτό, μην διστάζετε να βρείτε κάποιον που θα σας λατρέψει για τα παλιά σημάδια σας και αφήστε τον να σας δημιουργήσει νέα. Γιατί, ναι, θα σας δημιουργήσει καινούρια, θα είναι όλα δικά σας και θα έχουν το σχήμα σας. Και δεν φαντάζεστε τι δύναμη έχει το σημάδι των δύο που γίνονται ένα...

Αυτή, ωστόσο, είναι η μία οπτική γωνία. Τι γίνεται όταν εμείς είμαστε αυτοί που πληγώνουν κάποιον άλλο; Είτε το κάναμε συνειδητά είτε ασυνείδητα, το αποτέλεσμα παραμένει αυτό και το ίδιο, φίλε μου. Το θέμα είναι πως καμιά φορά οι άνθρωποι μπερδεύονται. Δεν ξέρουν τι νιώθουν και ακόμη κι αν ξέρουν, δεν γνωρίζουν πώς να το διαχειριστούν. Στοχεύουν τους πιο κοντινούς τους ανθρώπους και πατάνε την σκανδάλη. Έτσι, αρχίζουν και δημιουργούν μια χιονοστιβάδα από συναισθήματα, τα οποία όσο όμορφα κι αν είναι, μπορούν να φέρουν μαζί τους πόνο, φόβο, ερωτηματικά, δειλία, λάθη και προβλήματα. Δεν προσπαθώ να δικαιολογήσω κανέναν. Μάλλον, προσπαθώ να αιτιολογήσω. Τι κάνουμε, λοιπόν, σε αυτή την περίπτωση; Δεν πιστεύω στη μοίρα και στο κάρμα. Την πορεία μας την φτιάχνουμε μόνοι μας. Όταν, επομένως, δημιουργούμε ένα πρόβλημα το παίρνουμε στα χεράκια μας, καθόμαστε στον καναπέ μας, βάζουμε καμιά καλή μουσική και στο τέλος αφού μιζεριάσουμε αρκετά, αποφασίζουμε ότι ή το λύνουμε με κάποιο τρόπο ή ας πάει στο καλό! Αυτό, φυσικά, είναι στην δική σας εκτίμηση. Αν αξίζει, λοιπόν,γυρίστε να φροντίσετε τις πληγές που αφήσατε, ελπίζοντας ότι ο άλλος θα το αποδεχτεί, θα σας εμπιστευτεί και θα το επιτρέψει. Εξάλλου, μετά από κάθε προδοσία, είναι σημαντικό να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, όχι μόνο με το άλλο άτομο, αλλά και με τον εαυτό μας... όχι με λόγια, αλλά με πράξεις.

Τελικά, το μόνο πρόβλημα είναι ότι ποτέ δεν ξεχνάμε εκείνους που μας πλήγωσαν και μας άλλαξαν σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε η πορεία μας στη ζωή να αποκλίνει από την αρχική της. Δεν ξεχνάμε ποτέ αυτό το άτομο, επειδή είναι αδύνατο. Το άτομο που έχουμε γίνει σήμερα και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τώρα την πραγματικότητα γύρω μας, διαμορφώθηκε εξαιτίας αυτού του ατόμου. Όλα αυτά μένουν μαζί μας. Όσο κι προσπαθήσουμε να θάψουμε αυτές τις αναμνήσεις, αυτές θα συνεχίσουν να είναι εκεί. Μένουν στο υποσυνείδητο, αλλά μπορούν και επανεμφανίζονται στη διάρκεια της ζωής μας. Εξάλλου δεν ξεχνάμε ποτέ έναν άνθρωπο που αγαπήσαμε. Και, ίσως, δεν πάψαμε ποτέ να αγαπάμε. Γι’αυτό να είστε ευγενικοί με αυτόν που πληγώσατε και ευγνώμονες για εκείνον που σας πλήγωσε. Σας έμαθε ποιοι δεν θέλετε να είστε. Και για όσο θα μπορείτε να θυμάστε αυτή την αγάπη, αυτός θα παραμένει και ένα μέρος σας. Για καλύτερα και για χειρότερα. 

“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.”  –  Maya Angelou

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.