Πόσο σημαντική είναι στις τόσο δύσκολες μέρες που ζούμε, να λέμε μια καλή κουβέντα στους γύρω μας; Δε χρειάζεται να είναι φιλοσοφημένη, ούτε πολύ ψαγμένη.

Έναν καλό λόγο για τα μαλλιά του, για το ρούχο του, για το πόσο καλά έκανε κάτι απλό που άλλες φορές δε θα λέγαμε τίποτα, για οτιδήποτε καθημερινό και συνηθισμένο.

Πόσο μάλλον ένα ειλικρινές «ευχαριστώ» έστω και για ένα ποτήρι νερό που μας πρόσφερε! Έτσι, για να γλυκάνει λίγο το μέσα του.

Ο λόγος, λοιπόν, γραπτός ή προφορικός είναι η διαφορά μας απ’ όλα τα έμβια όντα. Οι λέξεις που μ’ αυτές μπορούμε να εκφράσουμε κανόνες συμπεριφοράς μέσα σε μια κοινωνία, ή να ερμηνεύσουμε αυτά που νιώθουμε. Δεν έχω να σας πω τίποτε περισσότερο απ’ αυτό που έχουν αναλύσει εκατοντάδες φιλόσοφοι ανά τους αιώνες.

Θέλω λίγο να εστιαστώ στο πόση δύναμη έχει ο καλός ή κακός λόγος, ειδικά όταν ο διπλανός μας αισθάνεται αδύναμος. Πόσο αλλάζει το νόημα καθημερινών και απλών φράσεων, ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες βρισκόμαστε!  Στις δύσκολες συνθήκες είναι λυτρωτική η ερώτηση: Τι κάνεις;

Ειδικά αν ασχοληθείς έστω και για ένα λεπτό μ’ αυτό που θα σου απαντήσει ο άλλος. Να μη σκεφτείς καθόλου τον εαυτό σου παρά μόνο ν’ ακούσεις. Δεν είναι δύσκολο, πιστεύω, απλώς το έχουμε ξεχάσει.

Δεν περιμένει ο συνομιλητής μας να λύσουμε τα προβλήματα του. Να τα μοιραστεί θέλει, να τα εξωτερικεύσει, να πιστέψει έστω και για λίγο πως δεν είναι μόνος.

Η τέχνη του λόγου και της επικοινωνίας είναι πολύ μεγάλη και θέλει πολλή προσπάθεια να την κατανοήσει κανείς. Θα πω μόνο τούτο: όταν κάποιος βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση υπάρχει μια ανισορροπία του καλού με το κακό, του εύκολου με το δύσκολο, της χαράς με τη λύπη. Αυτό χρειαζόμαστε όλοι, μια προσπάθεια από τους δικούς μας ανθρώπους να καταφέρουμε να ισορροπήσουμε.

Αν δεν μπορεί ο δικός μας άνθρωπος να λύσει ή να βοηθήσει σε ένα πρόβλημα, μια «τεχνική» είναι η τόνωση των θετικών. Κάτι σαν αντίβαρο.

Δε σημαίνει πως καταφέρνουμε να βρούμε απαντήσεις ή λύσεις, αλλά σίγουρα κάνουμε τον άλλον να γλυκάνει, να δει πως δεν είναι όλα μαύρα, πως υπάρχει και κάτι καλό μέσα σ’ όλο αυτό που δυσκολεύεται ν’ αντιμετωπίσει. Και τότε η ψυχή του δυναμώνει, γίνεται πιο αποφασιστικός, εστιάζει πιο εύκολα την προσοχή του στο πιθανό θετικό, απ’ ότι στο μόνιμα αρνητικό.

Όλοι περνάμε εύκολα και δύσκολα. Πέρα όμως από το πώς νιώθουμε εμείς υπάρχουν και οι αντικειμενικές συνθήκες. Εκεί υπάρχει πάντα μια αλληλεπίδραση όπου αν χαθεί η ισορροπία η κατάρρευση είναι δεδομένη. Εκεί ακριβώς λειτουργεί ο καλός λόγος σαν αντίβαρο.

Όχι τόσο, ίσως, για ν’ αλλάξουν οι αντικειμενικές συνθήκες, αλλά ο τρόπος που τις βλέπουμε.

Είναι διαφορετική η οπτική όταν νιώθει κανείς ηττημένος ή ανήμπορος και σίγουρα αλλιώτικη, ίσως και πιο αισιόδοξη, όταν οι κοντινοί μας άνθρωποι μάς υπενθυμίσουν πως δεν είμαστε μόνο αυτό που εμείς βλέπουμε για τον εαυτό μας.

Ένας καλός λόγος, λοιπόν, αυτό κάνει. Ξεθολώνει, διώχνει την αρνητική φαντασίωση και φέρνει στο προσκήνιο την πραγματικότητα. Μπορεί να είναι πιο δύσκολη αλλά και πιο εύκολη. Αλλά είναι αυτή. Μ’ αυτήν έχεις πλέον να ζήσεις και όχι με κάτι που εσύ φαντάζεσαι.

Έχουν πληθύνει γύρω μας οι άνθρωποι που τη δυσκολία της ζωής τους και το θυμό που τους προκαλεί, τον κάνουν κακία, λένε διαρκώς άσχημες λέξεις, δε μπορούν να εκστομίσουν ούτε έναν καλό λόγο. Συνήθως είναι αυτοί που δεν αντιλήφθηκαν ποτέ πως υπάρχουν και άλλοι γύρω τους, πως το κέντρο του κόσμου είναι μόνο οι ίδιοι.

Αυτοί είναι οι «αγλύκαντοι», δε χάρηκαν σχεδόν ποτέ αυτά που είχαν, δεν τα έβλεπαν. Από αυτούς πολύ δύσκολα θ’ ακουστεί καλή λέξη. Ακόμη και τα αστεία τους θα περιέχουν έστω και λίγη κακεντρέχεια. Ενώ, δηλαδή, μπορεί να είναι φίλοι, να σ’ αγαπούν, να σ’ έχουν στηρίξει πολλές φορές, καλή κουβέντα, σκέτη χωρίς αλλά, χωρίς υπονοούμενο δεν βγαίνει από το στόμα τους.

Δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, οι «ξινοί» όπως συνηθίζουμε να τους αποκαλούμε. Είναι οι πιο φοβισμένοι, αυτοί που τρέμουν στην ιδέα της κακής εικόνας του εαυτού τους.

Αν αντιμετωπιστούν πάντως σαν φοβισμένοι και την επιθετικότητά τους τη δούμε σαν άμυνα, γλυκαίνουν και αυτοί αμέσως.

Μην παρεξηγηθώ: δε μιλάω για ωραιοποίηση μιας κακής κατάστασης, αυτό είναι εξ’ ίσου κακό με τον κακό λόγο γιατί κουκουλώνει την πραγματικότητα. Να γίνεται μια προσπάθεια εξισορρόπησης με κάτι που δεν είναι εμφανές, διαφορετικό από το άσχημο που απασχολεί τον άλλον.

Τελειώνοντας,θέλω να επισημάνω πως η αλληλεπίδραση που έχουμε με τους γύρω μας περνάει μέσα από τις αισθήσεις. Τις πέντε λέω εγώ, τις έξι λένε πολλοί. Δεν έχει σημασία. Μια καλή ή κακή εικόνα δημιουργεί ανάλογα συναισθήματα μέσα μας. Το ίδιο μια καλή ή κακή μυρωδιά, ένα γλυκό ή πικρό ποτό, ένα χάδι ή ένα χτύπημα.

Η ακοή είναι η πιο παραμελημένη. Ένας καλός λόγος δημιουργεί όμορφα συναισθήματα και ένας κακός τ’ αντίστροφα.

Ας μην αφήνουμε, λοιπόν, τους άλλους να φαντάζονται αυτό που θα λέγαμε, που πιθανόν να είναι αυτονόητο.

Να πούμε με λέξεις, να το ακούσουν τ’ αυτιά τους: μ’ αρέσει αυτό που κάνεις, είσαι καλός άνθρωπος, έχεις ωραία χέρια, καλά που το σκέφτηκες και ό,τι άλλο θα μπορούσε να του δημιουργήσει ένα όμορφο συναίσθημα. Θέλουν να το ακούσουν, όχι να το υποθέτουν, ειδικά στις δύσκολες περιόδους τους.

Άντε, πείτε μια καλή κουβέντα. Δεν κοστίζει τίποτα, μα είναι σαν άυλος πολύτιμος λίθος για τον άλλον.

Αρκετά με το πικρό, το γλυκό μας λείπει.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.