Στο Ιράν η μαντήλα στις γυναίκες επιβάλλεται από το νόμο.

Όσες φορές κι αν διαβάσει αυτήν την πρόταση ένας μέσος άνθρωπος, δυσκολεύεται να αντιληφθεί πλήρως όλες τις προεκτάσεις της ενώ αντίθετα μπορεί να αντιληφθεί πλήρως τον παραλογισμό της.

Στο Ιράν οι γυναίκες υποχρεούνται να φορούν μαντήλα. Υποχρεούνται να φορούν ένα συγκεκριμένο ρούχο διαφορετικά η αστυνομία Ηθικής τις συλλαμβάνει με ποινή προστίμου, φυλάκισης ή και μαστιγώματος.

Στο έτος 2015, υπάρχουν μέρη του κόσμου που οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες δια νόμου από πολύ μικρή ηλικία, να κρύβουν μέρη του σώματός τους, χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτα για αυτό.

Όσοι έχετε δει την ταινία Περσέπολις θα γνωρίζετε ήδη ότι αυτό δεν ίσχυε πάντα. Το θεοκρατικό αυταρχικό καθεστώς εγκαθιδρύθηκε στο Ιράν μετά την ανατροπή του Σάχη από τον αγιατολάχ Χομεϊνί το 1979 και τότε επιβλήθηκε ο θρησκευτικός νόμος, η μαντήλα για τις γυναίκες και πλείστες άλλες απαγορεύσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διέφερε πολύ από το προηγούμενο καθεστώς.

Σήμερα, 36 χρόνια μετά, μια νεαρή Ιρανή δημοσιογράφος η Masih Alinejad, που κατοικεί στο Λονδίνο, αποφάσισε να ανοίξει μια σελίδα στο  Facebook με τίτλο “My Stealthy Freedom”, στην οποία δημοσίευσε δικές της φωτογραφίες χωρίς μαντήλα και προέτρεψε τις άλλες Ιρανές γυναίκες να κάνουν το ίδιο. Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα η σελίδα γέμισε με φωτογραφίες γυναικών κάθε ηλικίας με τα μαλλιά τους ακάλυπτα. Ακόμη και με μια γρήγορη ματιά στις φωτογραφίες ο αναγνώστης μπορεί να διαπιστώσει πως η έκφραση των γυναικών καθώς και η στάση του σώματός τους παραπέμπει στην ελευθερία, αυτήν που έχουν στερηθεί και διεκδικούν τώρα με έναν τόσο απλό αλλά ταυτόχρονα δυναμικό τρόπο.

Στις χώρες της Ευρώπης, το θέαμα μιας μουσουλμάνας γυναίκας με μαντήλα είναι οικείο για το μάτι του μέσου πολίτη. Η κάθε γυναίκα και η κάθε μουσουλμανική οικογένεια που ζει σε μια χώρα της δυτικής Ευρώπης μπορεί να φοράει την μαντήλα εφόσον το επιθυμεί. Πρόκειται για μια ενδυματολογική επιλογή που επιδέχεται διάφορων συμβολισμών όπως αυτός της πατριαρχικής κουλτούρας ή του συμβόλου της πίστεως αλλά και της γυναικείας ευπρέπειας. Μια γυναίκα επιλέγει αν θέλει να τιμήσει τη θρησκεία και την καταγωγή της, να την δηλώσει ξεκάθαρα, να την προωθήσει, να την επιβάλλει. Είναι περήφανη για την καταγωγή της και επιθυμεί να την τιμά με τον τρόπο που νομίζει.

Τη διαφορά κάνουν οι δυο λέξεις: αν θέλει.

Το χάσμα μεταξύ του «υποχρεούται δια νόμου» και του «επιλέγει» είναι τεράστιο και αγεφύρωτο.

Αυτό ακριβώς προσπαθεί να καταδείξει η προσπάθεια της δημοσιογράφου με τη σελίδα στο Facebook: πως δε μπορεί να επιβάλλεται δια νόμου η κάλυψη ενός μέρους του σώματος της γυναίκας όπως είναι τα μαλλιά. Και για να εμβαθύνουμε περισσότερο στο μήνυμα που πρέπει να περάσει μέσα από μια τέτοια κίνηση: η γυναίκα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα αντικείμενο στο οποίο μπορεί κάποιος να επιβάλλει συμπεριφορές, ενδυματολογικές επιλογές, ηθικούς κώδικες, επιλογές για τη ζωή του.

Η θέση της γυναίκας πρέπει να αλλάξει κάποια στιγμή και αν μη τι άλλο, η κάθε γυναίκα να αποκτήσει τα στοιχειώδη, βασικά, ανθρώπινα δικαιώματα για τη ζωή και το σώμα της. Ή τουλάχιστον να έχει το δικαίωμα της επιλογής.

Πιθανόν κάποιος να αναρωτηθεί αν η αντίδραση μέσα από ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να θεωρηθεί επανάσταση. Για έναν ελεύθερο άνθρωπο που έχει γεννηθεί με κατοχυρωμένα συνταγματικά δικαιώματα ίσως αυτό να μοιάζει αστείο ή και γελοίο. Σε μια χώρα όμως που κινδυνεύεις να σου πετάξουν οξύ στο πρόσωπο επειδή δεν ακολουθείς τον ενδυματολογικό κώδικα, τίποτα δεν είναι αυτονόητο. Για την ακρίβεια, το να ποστάρεις μια τέτοια φωτογραφία είναι πραγματικά μια γενναία κίνηση. Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια κίνηση που παραβαίνει τον νόμο. Έναν άδικο και παράλογο, αλλά όμως νόμο.

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε εμείς, σε μια κίνηση αλληλεγγύης, στήριξης και ενδυνάμωσης αυτού του «κινήματος»; Ένα απλό like στη σελίδα αρκεί. Η παγκόσμια υποστήριξη και κατακραυγή έχει μεγάλη δύναμη και πρέπει να ενισχυθεί όσο το δυνατόν περισσότερο.

Η νέα γενιά των γυναικών στο Ιράν έχει ήδη αρχίσει να ζει στα κρυφά και να απολαμβάνει βασικές απολαύσεις όπως η μουσική, οι ταινίες που είναι σχεδόν όλες απαγορευμένες, το ποτό. Προς το παρόν είναι αναγκασμένη να συμβιβαστεί σε μια κρυφή ζωή. Τουλάχιστον μέχρι η ζωή να φέρει το αναπόφευκτο: την εξέλιξη.

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.