Ο κόσμος παλεύει να ξεφύγει μέσω της τέχνης κι αυτό γίνεται προφανές, εάν αναλογιστεί κανείς το περιεχόμενο ταινιών, βιβλίων, και σειρών οι οποίες εκτοξεύονται σε πωλήσεις και τηλεθέαση.

Δηλαδή συγγραφικών και σκηνοθετικών πονημάτων που περιλαμβάνουν από μικρά ίχνη, έως και τεράστιες ποσότητες του φανταστικού στοιχείου.

Από τότε που ο άνθρωπος κατάλαβε ότι έχει ένα δράμι μυαλό παραπάνω από τα υπόλοιπα πλάσματα, ανακάλυψε ότι έχει ορισμένα πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία και έχουν καθορίσει την μέχρι τώρα πορεία του.

Για παράδειγμα, την περιέργεια για όλα αυτά που δεν καταλαβαίνει (όπως η προέλευση του, ο Θεός και άλλα τέτοια).

Επίσης, την αίσθηση ότι μπορεί να κάνει πολλά παραπάνω από όσα κάνει, και η διαρκής επιθυμία του για βελτίωση.

Πολύ γενικόλογα όλα αυτά, θα μου πείτε. Ο προβληματισμός μου όμως είναι αρκετά απλός, και αφορά στη θέληση του ανθρώπου να «ξεφύγει» από την καθημερινότητα μέσω της τέχνης.

Από τότε που με θυμάμαι, είμαι φαν του είδους της Φαντασίας, Επιστημονικής και μη.

Είναι σε γενικές γραμμές ιστορίες, διηγήματα, ταινίες και παιχνίδια τα οποία ανοίγουν τους ορίζοντες των θεατών ή συμμετεχόντων, και τους προσφέρουν ένα μικρό «διάλειμμα» από τους περιορισμούς της πραγματικότητας.

Παρατηρώ λοιπόν ότι μία μεγάλη μερίδα κόσμου ανήκει στην ίδια κατηγορία με εμένα. Δηλαδή αρέσκεται στο να απολαμβάνει τέχνη εντελώς (ή σχεδόν εντελώς) εκτός των πλαισίων του ρεαλισμού.

Αντίθετα φυσικά με εκείνους οι οποίοι προτιμούν να παρακολουθήσουν ταινίες ή να διαβάσουν βιβλία με περιεχόμενο ιστορικό, κοινωνικό ή αυτοβιογραφικό.

Βεβαίως, θα προστεθεί εδώ και η κατηγορία των ταινιών – βιβλίων με σενάρια και ήρωες σε ρεαλιστικά πλαίσια, αλλά εντελώς εκτός πραγματικότητας (να δώσω και παράδειγμα ή καταλάβατε σε ποια χτεσινή πρεμιέρα αναφέρομαι;).

Ακόμα και εκεί μιλάμε για κάτι το οποίο «ξεφεύγει», κομμένο όμως και ραμμένο στα μέτρα του καταναλωτή που αρέσκεται στο μη πραγματικό.

Συρρέουν κατά εκατοντάδες στις κινηματογραφικές αίθουσες, και καταναλώνουν με μανία ό,τι καινούριο αφορά την αγαπημένη τους σειρά, είτε τηλεοπτική, είτε βιβλίων.

Και φυσικά, οι συγγραφείς και παραγωγοί των εν λόγω θεαμάτων έχουν ανακαλύψει τη χήνα με τα χρυσά αυγά, καθώς το κοινό πάντα διψά για περισσότερα.

Τρίβουν αυτάρεσκα τα χέρια τους, ενώ τραβάνε σενάρια «απ’ τα μαλλιά» ή ξεθάβουν παλιά franchise (τα οποία και θα έπρεπε για μένα να μείνουν εκεί όπου τα άφησαν – βλέπε star wars).

Είναι τυχαία η ραγδαία εξάπλωση των one-hit-wonder τριλογιών, οι οποίες όσο γρήγορα εκτοξεύτηκαν, άλλο τόσο γρήγορα θάφτηκαν ξανά;

Και έρχεται το ερώτημα.

Υπάρχει άραγε μία ανάγκη εδώ; Είναι άραγε οι καταναλωτές των μη ρεαλιστικών ιστοριών ανικανοποίητοι απ’ τη ζωή τους;

Ίσως. Ίσως αυτή η ανάγκη να είναι γενική, και να μπορεί μόνο να βρει διέξοδο στο χώρο της τέχνης και του θεάματος.

Εκεί μπορεί ο θεατής ή αναγνώστης να αφήσει το μυαλό και τις αισθήσεις του να τρέχουν χωρίς επίγειους προβληματισμούς και περιορισμούς.

Μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό του να ονειρευτεί πώς θα ήταν να παίρνει κι εκείνος μέρος σε ιστορίες και περιπέτειες που διαφορετικά δεν θα μπορούσε ποτέ να βιώσει.

Καθώς ταυτίζεται με τους πρωταγωνιστές, αισθάνεται το φόβο, την αγωνία, τη συγκίνηση, τις συγκρούσεις και την τελική «κάθαρση». Δεν είναι τυχαίο που κάθε φορά που βγαίνετε από μία κινηματογραφική αίθουσα αισθάνεστε κάπως πιο «ξαλαφρωμένοι».

Εκτός κι αν έχετε πια πάει να δείτε κάτι αντίστοιχο με το «Ρέκβιεμ για ένα όνειρο». Εκεί σας έτρωγε!

Είναι όμως και μία επιθυμία, εκτός από ανάγκη. Δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι επιλέγουν να διαβάσουν ένα βιβλίο ή να κλειστούν σε μία αίθουσα για δύο ώρες παίρνουν κάτι σαν «δόση» για να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα.

Είναι κι αυτοί που απλά γουστάρουν το όχι ρεαλιστικό, και βρίσκουν ευχάριστο τόσο το «τραβηγμένο απ’ τα μαλλιά», όσο και το εντελώς ρεαλιστικό είδος τέχνης.

Επίσης, η επιθυμία αυτή αφορά κάθε φύλο και κάθε ηλικία. Και ακόμα περισσότερο, είναι ένας τρόπος να αισθανθεί κανείς μέλος ενός μεγαλύτερου γκρουπ ανθρώπων, οι οποίοι μοιράζονται τις ίδιες σκέψεις και ανησυχίες για τον κόσμο.

Σε πλαίσια βέβαια λογικά, έτσι; Να μην χάνουμε την κριτική μας ικανότητα ή την επαφή μας με την πραγματικότητα, στο βωμό της φαντασίας.

Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα ανθρώπων που ζουν περισσότερο μέσα από τα βιβλία που διαβάζουν, τις ταινίες και τα παιχνίδια που απολαμβάνουν, παρά στον ίδιο κόσμο με του υπολοίπους.

Συνοψίζοντας, είναι καλό να καταναλώνει κανείς τέτοιου τύπου τέχνη. Είναι ένα ευχάριστο διάλειμμα από τις καθημερινές σκοτούρες, όπως επίσης και μία υπενθύμιση ότι ανεξαρτήτως του ωμού ρεαλισμού και πεζότητας που βιώνει, έχει ένα δικό του, μοναδικό τρόπο να βλέπει τον κόσμο.

Κι ας γίνεται κακός χαμός με τις παραγωγές που ικανοποιούν αυτή την επιθυμία του κοινού. Μέσα από την ποσότητα, αναπόφευκτα αναδύεται και μία κάποια ποιότητα.

Γι’ αυτό, φανταστείτε και απολαύστε ελεύθερα!

comments Αν έχεις κάτι να πεις... μίλησε τώρα ή σώπασε για πάντα.